Άγιος Νεκτάριος Μητροπολίτης Πενταπόλεως ο Θαυματουργός

Ημερομηνία Εορτής

9 Νοεμβρίου

Τύπος Εορτής

Σταθερή. Εορτάζει 9 Νοεμβρίου εκάστου έτους.

Πότε

1846 - 1920 μ.Χ.

Ιερά Λείψανα

Η Κάρα και τα περισσότερα Λείψανα του Αγίου φυλάσσονται στη Μονή Αγίας Τριάδος Αιγίνης.

Ένας αστράγαλος του Αγίου βρίσκεται στο ομώνυμο Προσκύνημα Καμάριζας Λαυρίου.

Ένας σπόνδυλος του Αγίου βρίσκεται στο ομώνυμο Προσκύνημα Χανίων Κρήτης.

Βιογραφία

Ο Άγιος Νεκτάριος, κατά κόσμον Αναστάσιος, γεννήθηκε στη 1 Οκτωβρίου 1846 μ.Χ., στην Συληβρία της Ανατολικής Θράκης. Γεννήθηκε σε χώματα ελληνικά από ευσεβείς γονείς, τον Δημοσθένη και την Μαρία Κεφαλά, το 5ο από τα 6 παιδιά φτωχής οικογένειας.

Από μικρό παιδί η ευσεβής γιαγιά του, του έμαθε τον 50ο Ψαλμό, το «ελέησόν με ο Θεός»· και όπως λέει χαρακτηριστικά ο Συναξαριστής του βίου του, όταν έφθανε στο σημείο του Ψαλμού «διδάξω ανόμους τας οδούς Σου» το επαναλάμβανε μόνος του πολλὲς φορές. Από μικρός έφτιαχνε τεχνητούς άμβωνες και μιλούσε για το Χριστό στα παιδιά της ηλικίας του.

Αφού τελείωσε το δημοτικό και το σχολαρχείο στην πατρίδα του, με την ευχή των γονέων του, παίρνει την απόφαση να ξενιτευτεί στην Κωνσταντινούπολη, καθώς η οικογένειά του αδυνατούσε να συντηρήσει όλα τα μέλη της, και η γενέτειρά του δεν είχε σχολείο μέσης εκπαίδευσης. Ήταν μόλις 14 ετών.

Τα πρώτα χρόνια της παραμονής του στην Κωνσταντινούπολη η ζωή για το μικρό Αναστάσιο ήταν σκληρή και δύσκολη. Ο Αναστάσιος βρήκε εργασία σε έναν έμπορο καπνών που δεν τον πλήρωνε όπως έπρεπε, έτσι είχε μείνει με τρύπια παπούτσια και άθλια ενδύματα. Αλλά είχε πολλή πίστη στο Θεό και η προσευχή του ήταν η μόνη παρηγοριά. Όταν παρατήρησε ότι ο εργοδότης του έγραφε επιστολές και έπαιρνε απαντήσεις, ο Αναστάσιος με το παιδιάστικο μυαλό και την άδολη καρδιά του, θέλησε να γράψει και αυτός μια επιστολή, γιατί είχε πολλά να πει. Αλλά σε ποιον θα την έγραφε; Δεν γνώριζε κανένα και δεν μπορούσε να γράψει στη μητέρα του γιατί δεν ήθελε να την στενοχωρήσει. Και όμως αισθανόταν μεγάλη την ανάγκη να γράψει, ήθελε να γράψει για τις συνθήκες της εργασίας του και ότι χρειαζόταν χρήματα για να αγοράσει παπούτσια και ενδύματα. Η ελπίδα που είχε στο Θεό δεν τον εγκατέλειπε ποτέ και έτσι σκέφτηκε να γράψει μια επιστολή με παραλήπτη το Χριστό, να του αφηγηθεί τα προβλήματά του. Πήρε το μολύβι του και έγραψε: 

«Χριστούλη μου, δεν έχω παπούτσια και ρούχα. Στείλε μου τα Σε παρακαλώ. Ξέρεις πόσο Σε αγαπώ. Αναστάσιος».

Έκλεισε την επιστολή με εμπιστοσύνη και έγραψε στο φάκελο: «Προς Κύριον Ιησού Χριστό στον παράδεισο».

Στον δρόμο για το ταχυδρομείο συνάντησε τον ιδιοκτήτη του γειτονικού καταστήματος. Ο άνδρας τον συμπαθούσε ιδιαίτερα για τον καλό του χαρακτήρα και την αθωότητά του, γνωρίζοντας μάλιστα τι περνούσε αισθανόταν οίκτο γι' αυτόν. Όταν τον ρώτησε που πηγαίνει, ο Αναστάσιος μουρμούρισε κάτι και κούνησε την επιστολή που κρατούσε στο χέρι του. Ο έμπορος προσφέρθηκε να ταχυδρομήσει εκείνος την επιστολή και ο Αναστάσιος του την έδωσε. Ο έμπορος την πήρε και κτυπώντας ελαφρά τον Αναστάσιο στο κεφάλι του είπε να επιστρέψει πίσω και να μην ανησυχεί. Από περιέργεια ο έμπορος έριξε μια ματιά στον παραλήπτη. Αμέσως η περιέργειά του οξύνθηκε, άνοιξε την επιστολή και την διάβασε. Συντετριμένος από συγκίνηση, πήρε κάποια χρήματα, από την τσέπη του και κατόπιν τα έβαλε σε έναν φάκελο και τα έστειλε ανώνυμα στο αγόρι. Ο Αναστάσιος γέμισε από χαρά όταν έλαβε την επιστολή και ευχαρίστησε θερμά τον Θεό.

Μερικές ημέρες μετά από αυτό, ο εργοδότης του τον είδε που ήταν καλύτερα ντυμένος και σκέφθηκε ότι πρέπει να του είχε κλέψει χρήματα και άρχισε να τον δέρνει. Αλλά ο έμπορος που τον είχε βοηθήσει με την επιστολή, είδε τον ξυλοδαρμό από το αφεντικό του και έτσι ζήτησε από τον μικρό Αναστάσιο να δουλέψει κοντά του. Η κατάσταση μεταστράφηκε. Άρχισε να εργάζεται στο επιπλοποιείο του, με αποτέλεσμα οι ώρες εργασίας να μειωθούν, να έχει χρόνο για εκκλησιασμό, να εντρυφεί στην Αγία Γραφή, να πηγαίνει στο σχολείο, ενώ σύντομα η οικογένειά του τον ακολούθησε στην Κωνσταντινούπολη. Αργότερα εργάστηκε και ως παιδονόμος στο σχολείο του Μετοχίου του Παναγίου Τάφου. 

Στην Πόλη κάθισε συνολικά 7 έτη και σε ηλικία 20 ετών την εγκατέλειψε, παρότι δεν ολοκλήρωσε τη μόρφωσή του, για να πάει στο Λιθί της Χίου να εργαστεί ως δάσκαλος από το 1866 μ.Χ. μέχρι και το 1876 μ.Χ. Όλοι όσοι τον γνώριζαν τον θαυμάζουν και τον αγαπούν λόγω του εμφανούς ψυχικού του κάλλους και των ποικίλων αρετών του.

Εκεί αρχικά θα γνωρίσει τον μεγάλο ευεργέτη του Ιωάννη Χωρέμη, έναν εύπορο τοπικό άρχοντα, ο οποίος εξαιτίας ενός περιστατικού που είχε συμβεί κατά την μεταφορά του Αγίου από την Συληβρία προς την Κωνσταντινούπολη (ένας ανηψιός του Χωρέμη τον βοήθησε να επιβιβαστεί στο πλοίο γιατί δεν είχε χρήματα), τον έθεσε υπό την προστασία του.

Ο Άγιος Νεκτάριος όμως είχε αποφασίσει πλεόν να εξέλθει της κοσμικής ζωής. Στη Νέα Μονή της Χίου μετά από τριετή δοκιμασία, στις 7 Νοεμβρίου 1876 μ.Χ., λαμβάνει το αγγελικό σχήμα με το όνομα Λάζαρος, σε ηλικία 30 ετών. Ένα χρόνο αργότερα στις 15 Ιανουαρίου 1877 μ.Χ. χειροτονείται διάκονος από τον Μητροπολίτη Χίου, Γρηγόριο και μετονομάζεται σε Νεκτάριο. Ο Άγιος Νεκτάριος είχε κλίση προς το μοναχισμό, που επιθυμούσε πάνω από όλα και όχι τόσο στον κοσμικό βίο έστω και ως κληρικός. Οι πιέσεις όμως που του ασκήθηκαν λόγω των χαρισμάτων του λόγου και της μορφώσεώς του, τελικά τον έστρεψαν προς τον κοσμικό κλήρο, αν και ποτέ δε λησμόνησε μέχρι τέλους της ζωής του, τον μοναχισμό.

Στη Χίο φοιτά στο γυμνάσιο αλλά ο μεγάλος σεισμός του 1881 μ.Χ. τον αναγκάζει να πάει στην Αθήνα, όπου ολοκληρώνει τις γυμνασιακές σπουδές του στο Βαρβάκειο, παίρνοντας απολυτήριο ως κατ' οίκον διδαχθείς. Τον ίδιο χρόνο ταξιδεύει στην Αλεξάνδρεια, για να συναντήσει τον Πατριάρχη Αλεξανδρείας Σωφρόνιο.

Ο Σωφρόνιος, τριετής ήδη στον πατριαρχικό θρόνο εντυπωσιάστηκε από τον Νεκτάριο και με βάση τις πολύ καλές συστάσεις που είχε, τον έστειλε στην Αθήνα ξανά, να φοιτήσει στην θεολογική σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Ο Νεκτάριος εκεί διέπρεψε, και μάλιστα, πρώτευσε στο διαγωνισμό σχολικής κοσμητείας στο «Παπαδάκειο κληροδότημα», με αποτέλεμα να κερδίσει υποτροφία σπουδών στη θεολογική σχολή, κάτι που τον ανακούφισε πολύ, καθότι ο ευεργέτης του Ιωάννης Χωρέμης είχε φύγει από τη ζωή, με αποτέλεσμα να βρίσκεται σε δεινή οικονομική κατάσταση. Αφού έλαβε το πτυχίο του (1885 μ.Χ.), πάλι ανεχώρησε προς την Αλεξάνδρεια.

Στην Αλεξάνδρεια όλα έβαιναν καλώς για τον Νεκτάριο. Άμεσα, με την επιστροφή του, χειροτονείται Ιερέας και 5 μήνες αργότερα τοποθετείται γραμματέας του Πατριάρχη παίρνοντας το αξίωμα του Αρχιμανδρίτη. Εν συνεχεία μέσα σε δυο μήνες, πείθοντας για την ρητορική του ικανότητα, ανελίχθηκε σε ιεροκήρυκα ενώ έλαβε και θέση Πατριαρχικού επιτρόπου. Μέσα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα ο Νεκτάριος ανήλθε στην ιεραρχία του πατριαρχείου όντας ένας πολύ έμπιστος άνθρωπος στο πλευρό του Πατριάρχη. Στις 15 Ιανουαρίου 1889 μ.Χ. θα ανακηρυχτεί Επίσκοπος Πενταπόλεως Λιβύης μετά από την κοίμηση του επισκόπου της περιοχής Νείλου. Το πρακτικό της χειροτονίας του διασώζεται μέχρι και σήμερα  (Πρακτικό εκλογής κωδ.66, σελ. 394).

Με μεγάλη ταπείνωση δέχτηκε το αξίωμα της αρχιερωσύνης και είναι αξιωσημείωτο να αναφέρουμε τι έλεγε προς τον Κύριο: «Κύριε διατὶ μὲ ἀνύψωσες εἰς τοσούτον μέγα ἀξίωμα; Ἐγὼ σοῦ ἐζήτησα νά γίνω μόνον Θεολόγος κι ὄχι Μητροπολίτης. Ἐκ νεαρᾶς ἡλικίας Σοῦ ἐζήτησα νά γίνω ἕνας ἁπλὸς ἐργάτης τοῦ Θείου Λόγου Σου, και Σύ, Κύριε, τώρα μὲ δοκιμάζεις μὲ τόσα πράγματα. Ἀλλ᾿ ὑποτάσσομαι, Κύριε, εἰς τὸ θέλημά Σου, και δέομαι: καλλιέργησε ἐντός μου τὴν ταπεινοφροσύνην και τὸν σπόρον τῶν λοιπῶν ἁγίων ἀρετῶν, δι᾿ ὧν τρόπων γνωρίζεις, και ἀξίωσόν με νά ζήσω πάσας τάς ἐπὶ γῆς ἡμέρας μου συμφώνως πρὸς τοὺς λόγους τοῦ μακαρίου Παύλου, ὅστις λέγει: «Ζῶ δὲ οὐκέτι ἐγώ, ζῇ δὲ ἐν ἐμοὶ Χριστός». Και ο Κύριος εισάκουσε τη δέηση του ταπεινού Ιεράρχου. Οι αρετές του Αγίου διεδόθηκαν παντού και όλοι μιλούσαν με θαυμασμό για το θησαυρό που τους χάρισε ο Θεός. 

Αυτή η ραγδαία άνοδος του Νεκταρίου, δεν πέρασε απαρατήρητη από τους υπολοίπους επισκόπους. Ο Σωφρόνιος πλησίαζε τα 90 χρόνια ζωής πλέον και η κούρσα της διαδοχής είχε ξεκινήσει. Ο λαός ο οποίος είχε ευεργετηθεί από το πολυποικίλο έργο του Νεκταρίου (κυρίως φιλανθρωπικό αλλά και ποιμαντικό και αντιαιρετικό) επιθυμούσε την άνοδό του στον πατριαρχικό θρόνο και σε συνδυασμό με την εύνοια του Σωφρονίου καθίστατο η πρώτη επιλογή. Οι αντίπαλοί του γνωρίζοντας όλα αυτά, αποφάσισαν να τον παραμερίσουν, κατηγορώντας τον, πως ήθελε να ανατρέψει το Σωφρόνιο από τον θρόνο, αλλά και με αόριστες κατηγορίες ηθικής φύσεως. Επίσης είχαν μαζί τους και μερίδα κληρικών, οι οποίοι πίστευαν ότι η τακτική που ακολουθούσε ο Νεκτάριος ως επίσκοπος, δηλαδή λιτότητας και πενίας της εκκλησίας, θα επηρέαζε την οικονομική κατάσταση του Πατριαρχείου, το οποίο χωρίς οικονομική δύναμη θα γινόταν έρμαιο των διαφόρων πολιτικών ή εθνικών πιέσεων.

Ο Σωφρόνιος που πληροφορήθηκε τις κατηγορίες, που ισχυρίζονταν ότι έπραξε το αγαπημένο του παιδί, πείστηκε για την αλήθεια των ισχυρισμών. Αποτέλεσμα ήταν η άμεση εντολή, για παύση της ιδιότητάς του. Κάτι που ήταν εκκλησιαστικά παράνομο, καθότι σύμφωνα με το εκκλησιαστικό δίκαιο έπρεπε να παρουσιαστεί ο Νεκτάριος ενώπιον συνόδου η οποία θα εξέταζε, μετά ακροάσεως του κατηγορουμένου, τις κατηγορίες.

Ο Νεκτάριος δεν θέλησε να τραβήξει το σχοινί στα άκρα και ανεχώρησε από την Αλεξάνδρεια, εν αντιθέσει με τους αντιπάλους του, οι οποίοι θέλησαν την οικονομική και ηθική εξόντωσή του. Πέραν δηλαδή του ότι φρόντισαν να σπιλώσουν το όνομά του στην Αθήνα και στην Κωνσταντινούπολη, με αποτέλεσμα να αδυνατεί να εργαστεί οπουδήποτε, παρακρατούσαν τους μισθούς του.

Ο Νεκτάριος βρέθηκε ενώπιον ακόμα μιας πολύ δύσκολης κατάστασης, όπως από μικρή ηλικία πολλές φορές είχε βρεθεί. Ο ίδιος ενοικίασε ένα μικρό δωμάτιο στα περίχωρα των Αθηνών, αλλά αδυνατούσε να πληρώσει το ενοίκιο, ενώ δεν είχε χρήματα να τραφεί. Η παράλληλη διαπόμπευσή του, ακόμα και σε κυβερνητικά κλιμάκια δυσχαίρεναν την δυνατότητα εύρεσης εργασίας. Προσπαθούσε μέσω του Αρχιεπισκόπου Γερμανού να βρει μια θέση ιεροκήρυκα. Ο ίδιος παρά την συμπάθεια που έτρεφε στο πρόσωπό του, αδυνατούσε λόγω πιέσεων από την σύνοδο να τον βοηθήσει. Έφτασε μέχρι τον υπουργό παιδείας και εκκλησιαστικών, που όμως του διεμήνυσε, ότι λόγω του νόμου (ο Νεκτάριος δεν είχε ελληνική υπηκοότητα) αδυνατούσε να τον βοηθήσει.

Μετά από λίγο καιρό, τελικά ο Άγιος Νεκτάριος διορίστηκε ιεροκήρυκας χάρη στη βοήθεια ενός ανθρώπου ονόματι Μελά ο οποίος ήταν μέλος της κυβέρνησης και τον είχε γνωρίσει στην Αλεξάνδρεια. Μεσολαβώντας στο γραφείο του υπουργού διορίστηκε εν τέλει ιεροκήρυκας στη Χαλκίδα. Η φήμη όμως που τον ακολουθούσε ακόμα παρέμενε. Πέρασε δύσκολες στιγμές καθότι υπήρχε μεγάλη καχυποψία σε βάρος του, από τις κατηγορίες που τον ακολουθούσαν. Αποτέλεσμα αυτού ήταν, άνθρωποι από την Αθήνα αλλά και ντόπιοι να τον αποδοκιμάζουν στις ομιλίες του, στιγματίζοντάς τον. Ο κεντρικός ναός στον οποίο λειτουργούσε και κήρυττε ήταν ο Ιερός Ναός του Αγίου Νικολάου στην Χαλκίδα (1891-1894 μ.Χ.)

Το 1891 μ.Χ., δύο έτη μετά από τις κατηγορίες που του εξαγγέλθηκαν και την απομάκρυνσή του από την Αλεξάνδρεια, στην κυβέρνηση ακόμα γίνονταν προσπάθειες για την αποπομπή του από τη θέση που κατείχε. Τότε αποκαλύφθηκε πλήρως το σχέδιο κι η πλεκτάνη που είχε στηθεί σε βάρος του. Όλα ξεκίνησαν από την αποκάλυψη ότι δεν έπαιρνε τα χρήματα που του οφείλονταν και εργαζόταν αμισθί επί της εποχής της επισκοπείας του. Επίσης παρότι παρέμενε δικαιωματικά επίσκοπος Πενταπόλεως, αφού είχε παράνομα εκδιωχθεί δεν ελάμβανε χρήματα. Εν συνεχεία καθαρίστηκε το όνομά του από κάθε είδους ανάμιξη σε σκάνδαλο ηθικού χαρακτήρος και από παντός είδους ραδιούργες προσπάθειες σε βάρος του πατριάρχη. Αυτό, ειδικά μετά την σκληρή συμπεριφορά του ποιμνίου, τον έκανε συμπαθή ενώπιον του λαού στη Χαλκίδα. Άρχισε τότε με περισσή άνεση να κηρύττει. Γρήγορα η φήμη του εξαπλώθηκε μακρύτερα από την Χαλκίδα, ενώ ο λαός έδειξε μεγάλη συμπάθεια στο πρόσωπό του, όταν χήρεψε η θέση του τοπικού επισκόπου, σχεδόν απαιτώντας την άνοδό του στο θρόνο.

Το 1892 μ.Χ. και 1893 μ.Χ. διορίστηκε ιεροκήρυκας στο νομό Λακωνίας και Φθιωτοβοιωτίας αντίστοιχα. Ο Νεκτάριος πραγματοποιούσε διαρκώς περιοδείες σε χωριά και πόλεις κηρύττοντας, την ώρα που φίλοι του προσπαθούσαν να τον μεταθέσουν στη Ριζάρειο σχολή Αθηνών. Όταν έγινε αντιληπτό άρχισαν πάλι κάποιοι ψίθυροι, οι οποίοι τελικά δεν κατάφεραν να αποτρέψουν τον Νεκτάριο από το να γίνει διευθυντής της Αθηναϊκής θεολογικής σχολής της εποχής, που επί των ημερών του γνώρισε μεγάλη αίγλη.

Τον Μάρτιο του 1894 μ.Χ. διορίστηκε ως διευθυντής της σχολής. Εργάζεται με ζήλο Θεού για την εμφύτευση του ιερού ζήλου της ιεροσύνης στους ιεροσπουδαστές του, αλλά και την επαγγελματική τους αποκατάσταση, την αναμόρφωση του αναλυτικού προγράμματος της σχολής, ακόμα και για την καλυτέρευση του φαγητού και την άθληση. Κατάφερε να χορηγούνται τέσσερις υποτροφίες κάθε χρόνο για μαθητές προερχόμενους από τη Μικρά Ασία.

Το κυριότερο είναι ότι αποτελεί για αυτούς ζωντανό παράδειγμα. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη λατρευτική ζωή και ανέδειξε ως λατρευτικό κέντρο το ναό του Αγίου Γεωργίου της Ριζαρείου και τη σχολή πνευματικό ίδρυμα προσκαλώντας επιστήμονες να δίνουν διαλέξεις. Η προσευχή του ήταν το σημαντικότερο λίπασμα στην άνθηση της σχολής.

Παράλληλα ασκούσε και λειτουργικό, κηρυκτικό, εξομολογητικό και φιλανθρωπικό έργο. Σχετίζεται με τον παπα-Πλανά (☦ 2 Μαρτίου) και παίρνει μέρος στις αγρυπνίες στο εκκλησάκι του Αγίου Ελισσαίου όπου έψαλλαν οι Παπαδιαμάντης και Μωραϊτίδης.

Το έργο του στη Ριζάρειο ήταν οργανωτικό, εκπαιδευτικό, συγγραφικό και παιδαγωγικό. Σύντομα οργάνωσε την σχολή με πρότυπα τα οποία αφορούσαν τον εκκλησιαστικό ορθόδοξο τρόπο σκέψης. Όμως αυτό στο οποίο ήταν αξεπέραστος ήταν η παιδαγωγική του σκέψη. Κάποτε όταν μαθητές της Ριζαρείου ήρθαν στα χέρια, ο ίδιος αντί να τους τιμωρήσει, αυτοτιμωρήθηκε, θεωρώντας εαυτόν υπαίτιο, με ασιτία 3 ημερών. Σύντομα το παράδειγμα του έγινε ανάμεσα στους τροφίμους δείκτης και η σχολή επί των ημερών του απέκτησε μεγάλη αίγλη. Άλλοτε βρέθηκε ξυπόλητος ενώπιων των μαθητών να αγορεύει, διότι εισερχόμενος στην αίθουσα είδε ένα φτωχό ο οποίος τον παρεκάλεσε, αν μπορούσε να τον βοηθήσει ώστε να αποκτήσει παπούτσια, καθότι δεν είχε. Ο Νεκτάριος αμέσως έβγαλε τα δικά του και τα παρέδωσε προς κατάπληξη των πάντων. Άλλοτε σε μια διαμάχη μεταξύ των επιστατών για το ποιος ήταν υπεύθυνος καθαριότητας των αποχωρητηρίων, ο ίδιος έλυσε τη διαφορά τους, καθαρίζοντάς τες. Τέτοια και άλλα πλείστα παραδείγματα τον ανέδειξαν και σύντομα τον έκαναν στην τότε μικρή Αθήνα ακουστό και κοσμαγάπητο.

Την ίδια εποχή επιδόθηκε σε μεγάλο συγγραφικό έργο. Πολλά έργα τα διέθεσε στο λαό και τους θεολόγους δωρεάν, επειδή αδυνατούσαν να τα αγοράσουν, λόγω της φτώχιας. Χωρίς κανένα κέρδος, με γνώμονα μόνο την ψυχική ωφέλεια, πένητας από μικρός, ασκητής και ολιγαρκής, ουδέποτε ενδιαφέρθηκε για την αυτοπροβολή και το κέρδος.

Όταν τον κατηγορούσαν ουδέποτε αντιδικούσε, παρέμενε πράος και έλεγε πάντα πως ο Θεός θα δικαιώσει το δίκαιο και την αλήθεια. Ταπεινός, μοναχικός και παρόλα αυτά προσηνής, ο ήδη σεβάσμιος γέροντας Νεκτάριος έγινε παράδειγμα ανιδιοτελούς προσφοράς και αγάπης στους πονεμένους συνανθρώπους του στις δύσκολες εποχές που διένυαν. Η ταπεινοφροσύνη και το αίσθημα ευθύνης που τον διακατείχε για το έργο που επιτελούσε, καταδείχθηκε την εποχή που πέθανε ο Πατριάρχης Σωφρόνιος, όταν του ζητήθηκε να τον διαδεχθεί και ο ίδιος αρνήθηκε. 

Η φτώχεια την εποχή που διετέλεσε ο Νεκτάριος διευθυντής της Ριζαρείου ήταν κανόνας και ταυτόχρονα το ηθικό των Ελλήνων, ειδικά μετά την αποτυχία, το 1897 μ.Χ. με τον ελληνοτουρκικό πόλεμο, βρισκόταν στο ναδίρ. Ο ίδιος όμως με την ελεημοσύνη ως όπλο και το λόγο του ευαγγελίου τόνωνε την τότε αθηναϊκή κοινωνία, η οποία προσέτρεχε συχνά στα κηρύγματά του για να πάρει την συμβουλή του. Ο ίδιος διετέλεσε διευθυντής της Ριζαρείου Σχολής 14 συναπτά έτη ως και το 1908 μ.Χ., οπότε και για λόγους υγείας εγκατέλειψε τη θέση του.

Στην Αίγινα ο Άγιος Νεκτάριος εγκαταστάθηκε το 1908 μ.Χ., η ιστορία όμως της εγκατάστασης του πηγαίνει αρκετά νωρίτερα στο χρόνο. Ο Νεκτάριος ποτέ στη ζωή του, δεν απέβαλε την έντονη επιθυμία του για το μοναχικό βίο. Αυτή η επιθυμία ενισχύθηκε ακόμα περισσότερο κατά την επίσκεψη του στο Άγιο Όρος και την σύνδεσή του με το γέροντα Δανιήλ (☦ 7 Σεπτεμβρίου) το 1898 μ.Χ.

Έκτοτε έψαχνε ένα τόπο να στεγάσει ένα μοναστήρι για το τέλος της ζωής του, ένα «Εκκλησιαστικό Παρθενώνα», όπως έλεγε. Πιο έντονη και ίσως επιτακτική έγινε αυτή η ανάγκη, όταν 4 γυναίκες που ήσαν μόνες και συνδέονταν μαζί του, με σχέση πνευματικής καθοδήγησης, θέλησαν να μονάσουν υπό την εποπτεία του. Έτσι τελικά βρήκε ένα παλαιό εγκαταλελειμμένο μοναστήρι στην Αίγινα στη θέση Ξάντος στο οποίο και αποφάσισε να στεγάσει τις 4 μοναχές και άλλες 3 που ήδη μόναζαν στο νησί. Το μοναστήρι άρχισε να επαναλειτουργεί το 1904 μ.Χ. υπό την καθοδήγησή του, παρότι αυτός ακόμα βρισκόταν στην Ριζάρειο σχολή.

Η εμφάνισή του στην Αίγινα όμως συνδυάστηκε από δύο γεγονότα, με αποτέλεσμα να γίνει άμεσα λαοφιλής. Ο Νεκτάριος αρχικά θεράπευσε έναν δαιμονισμένο νέο κάτι που γρήγορα μαθεύτηκε. Οι χωρικοί τότε τον επισκέφτηκαν ζητώντας του να λειτουργήσει και να δεηθεί στον Θεό να βρέξει, διότι είχε 3 χρόνια να βρέξει στο νησί με αποτέλεσμα να έχει προκληθεί εκτεταμένη ανομβρία και οικονομική ζημία. Ο ίδιος με σύσσωμη παρουσία των νησιωτών, λειτούργησε και την ίδια μέρα άρχισε να βρέχει. Αυτά, εκλείφθηκαν ως θεϊκά σημάδια από τους Αιγινίτες, με αποτέλεσμα να θεωρούν Άγιο τον Νεκτάριο, ακόμα και εν ζωή.

Το 1908 μ.Χ. παραιτήθηκε από σχολή για λόγους υγείας αλλά και γήρατος και αφοσιώθηκε στο μοναστήρι. Η χάρη του και η φήμη διαρκώς μεγάλωνε με αποτέλεσμα μεγάλο μέρος δωρεών να κατευθύνεται στο μοναστήρι και μέσα σε 4 χρόνια επιτεύχθηκε να μεγαλώσει τόσο, ώστε να χωράει 15 μοναχές. Τα χρήματα κατευθύνονταν κυρίως στους φτωχούς του νησιού. Μεγάλο μέρος λαού και πιστών κατευθυνόταν προς το μοναστήρι, από διάφορα μέρη της Ελλάδας, για να δει ή να πάρει την ευχή του ήδη ξακουστού Νεκταρίου, κάτι που βοηθούσε και τους νησιώτες να ανασάνουν οικονομικά.

Παρότι ήταν μεγάλος σε ηλικία όταν αποσύρθηκε στην Αίγινα, δεν έπαψε ποτέ να εργάζεται είτε πνευματικά, υπέρ της εκκλησίας, είτε και χειρωνακτικά για την διεύρυνση του μοναστηριού.

Το έργο πλέον είχε χαρακτήρα ποιμαντικό, λειτουργικό, λατρευτικό, εξομολογητικό, παρηγορητικό. Στάθηκε στους ανθρώπους του νησιού σαν αδελφός, βοηθός, συμπαραστάτης, οδηγός και συνοδοιπόρος της ζωής. Τα χρόνια μέχρι το τέλος της ζωής του, έμελλε να είναι πολύ ταραγμένα.

Μετά τους Βαλκανικούς πολέμους που έφεραν ηθική ανάταση και κάποια ευφορία οικονομική και πνευματική, ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, ήρθε να σκιάσει την Ελλάδα. Φτώχεια, ανέχεια και όλα τα συνεπακόλουθα ενός βασανισμένου τόπου και λαού μαζί με τα σύνδρομα του φόβου και των στερήσεων εμφανίζονταν απειλητικά σε αυτά τα ταραγμένα πολιτικά χρόνια για την Ελλάδα.

Ο ίδιος όμως πάντα βοηθός, παρηγορητής, γνωρίζοντας από μικρός τις δυσκολίες του κόσμου κήρυττε την ελπίδα και το Θεό για ένα καλύτερο μέλλον, που πάντα όπως έλεγε στεκόταν κραταιός δίπλα στον πιστό λαό. Γι' αυτό και ο Άγιος Νεκτάριος για τους Αιγινίτες υπήρξε κάτι παραπάνω από ένας μοναχός που εγκαταστάθηκε στο νησί τους.

Η ποιμαντική αγωγή του ποιμνίου, μακρύτερα απο τα στενά όρια του νησιού, ήταν πάντα μέλημά του, έτσι συνέχισε το συγγραφικό του έργο, που πλέον αναγνωριζόταν τόσο από τον τύπο της εποχής για την επιστημονική εγκυρότητά του, όσο και απο μεγάλα πνευματικά ιδρύματα της εποχής.

Επίσης διέθετε περισσότερο χρόνο για προσευχή κάτι που αγαπούσε, ιδιαίτερα προς την Παναγία, που θεωρούσε μητέρα του, όπως έλεγε. Ποτέ παρά τον κλονισμό της υγείας του δεν έπαψε όμως να προσφέρει ακόμα και χειρονακτικά.

Μάλιστα συνεισέφερε στην ανέγερση νέων κοιτώνων της μονής, στη διάνοιξη δρόμων προς το μοναστήρι, ασχολείτο με την κηπουρική και άλλες χειρονακτικές εργασίες που πάντα τις θεωρούσε τιμή. Πάντα ανέφερε πως καμία εργασία δεν είναι ντροπή, αντιθέτως είναι ευλογία Θεού.

Οι δυσκολίες και οι πίκρες ποτέ δεν έλειψαν. Παρότι είχαν περάσει πάνω απο 10 χρόνια απο την επαναλειτουργεία της μονής, ο Μητροπολίτης Αθηνών Θεόκλητος αρνείτο να αναγνωρίσει την μονή, παρά την αρχική συγκατάθεσή του. Το πρόβλημα αυτό μεγάλωνε, διότι η μονή δεν αποκτούσε νομική προσωπικότητα με αποτέλεσμα να αδυνατεί να κρατήσει τις κληρονομιές και όποια αλλα οικονομικά ωφελήματα είχε από πιστούς με αποτέλεσμα να δυσχεραίνει το φιλανθρωπικό έργο.

Κάποιοι δηλαδή, άφηναν κληρονομιές υπέρ του μοναστηριού, που το μαναστήρι αδυνατούσε να αποδεχτεί λόγω της νομικής ανυπαρξίας του. Ο Μητροπολίτης δε, είχε δυσαρεστηθεί από την τροπή που έλαβε η εξέλιξη του μοναστηριού, με αποτέλεσμα να είναι ανένδοτος. Ο Νεκτάριος προσπάθησε με διάφορους τρόπους να τον μεταπείσει, όμως μέχρι τέλους της ζωής του, δεν είδε το αίτημά του να πραγματοποιείται.

Ο Νεκτάριος αρχικά αφού τελείωσε ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, και ο Θεόκλητος αποπέμφθηκε λόγω του αναθέματος στον Βενιζέλο μαζί με τους υπολοίπους επισκόπους, πίστεψε πως τα πράγματα ίσως εξομαλυνθούν. Η αρχική αισιοδοξία όμως διεκόπη όταν το 1918 μ.Χ. κατηγορήθηκε από μητέρα μοναχής για ανηθικότητα. Γρήγορα όμως εξετάσεις και έρευνες του εισαγγελέα Αθηνών κατέδειξαν το ψεύδος της μητέρας της κόρης, η οποία οικειοθελώς είχε προσχωρήσει στο μοναστήρι. Εξ' αιτίας αυτού του λόγου, αλλά και κληρικών οι οποίοι στο νησί τον φθονούσαν, πιστεύοντας ότι τους παίρνει όλη την «πελατεία» και τον κατηγορούσαν πισώπλατα, ουσιαστικά δεν κατάφερε να πραγματοποιήσει το όνειρό του, την αναγνώριση του Μοναστηριού. Πάντα όμως πιστός στο Ευαγγέλιο, το παράδειγμα του Χριστού, τα γραφέντα του Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτη, πίστευε απόλυτα στη δικαιοσύνη του Θεού. Ήταν πράος, ήρεμος, υπομονετικός σε όλες αυτές τις κατηγορίες και εξευτελισμούς που κατά καιρούς τον υπέβαλαν.

Το τέλος της ζωής του ήταν επίπονο. Η χρόνια ασθένεια του προστάτη, μαζί με τα περασμένα χρόνια της ηλικίας του και κακοπάθειες της ζωής τον ταλαιπωρούσαν. Ακόμα και τότε είχε σχέδια. Ήθελε να δημιουργήσει ένα εκπαιδευτήριο. Τελικά δεν πρόλαβε. Το 1920 μ.Χ. εισήχθη στο Αρεταίειο νοσοκομείο Αθηνών όπου διεγνώσθη καρκίνος του προστάτη.

Στις 9 Νοεμβρίου του ιδίου έτους ο Άγιος Νεκτάριος εκοιμήθη. Το τίμιο λείψανο του Αγίου ευωδίαζε και ευώδες μύρον έκβλυζε από το πρόσωπό του. Αυθημερόν μεταφέρθηκε στην Αίγινα, στο Μοναστηράκι του κι εψάλη η εξόδιος ακολουθία και ετάφη εν συρροή κλήρου και λαού. Η είδηση της κοίμησής του κλόνισε από άκρη σε άκρη την Ελλάδα.

Ο τάφος του ανοίχτηκε επανειλημμένα κατά τα επόμενα χρόνια και για είκοσι και πλέον έτη το σώμα του ήταν σώον και αδιάφθορον, εκχέον την άρρητον ευωδίαν της αγιότητος ως μυροθήκη του Αγίου Πνεύματος. Αλλ’ ύστερον διελύθη, κρίμασιν οις οίδεν ο Θεός, ως διελύθησαν πολλά αδιάφθορα λείψανα αγίων.

Στις 3 Σεπτεμβρίου του 1953 μ.Χ. έγινε η ανακομιδή των χαριτόβρυτων λειψάνων του, υπό του Μητροπολίτη Ύδρας Προκοπίου, παρισταμένων και άλλων κληρικών, μοναχών και πλήθους λαού. Μια άρρητη ευωδία πλημμύρισε την περιοχή. Στις 20 Απριλίου 1961 μ.Χ. έγινε η επίσημος αναγνώρισις του Αγίου από το Οικουμενικό Πατριαρχείο.

“Μέγας ο Κύριος ημών και της μεγαλοσύνης Αυτού ουκ έσται πέρας, ο δοξάζων τους δοξάσαντας αυτού” ως αψευδώς επηγγήλατο. Όντως ο Άγιος Νεκτάριος είναι ο Άγιος του αιώνος μας, ο γλυκύς, ο πράος, ο ανεξίκακος, ο ταπεινός και δια τούτο έλαβε και λαμβάνει τόση χάρη από τον Κύριος της Δόξης. Ο συμπαθής Άγιος να παρέχει ενί εκάστω, εν παντί και πάντοτε την πατρική και σωστική αντίληψίν του και βοήθειαν.

Το δωμάτιο στο οποίο εκοιμήθη, έχει σήμερα μετατραπεί σε μικρό ναό στο δεύτερο όροφο του Αρεταιείου νοσοκομείου, που κοσμείται από εικόνες του Αγίου και τάματα πιστών για ανάρρωση των συγγενών τους που νοσηλεύονται στην κλινική. Στο Αρεταίειο νοσοκομείο προς τιμήν του Αγίου Νεκταρίου, πέρα του θαλάμου νοσηλείας του στην πτέρυγα "Τζιβανοπούλειο", τηρείται παρεκκλήσιο δίπλα στον ιερό ναό του Αγ. Γεωργίου του νοσοκομείου, αγιογραφημένο με σκηνές από τα θαύματα του Αγίου.

Ο Άγιος Nεκτάριος θεωρείτο από τους κατοίκους του νησιού της Αίγινας εν ζωή Άγιος. Τα γεγονότα όμως που περιγράφουν οι μοναχές, ο Κωστής Σακκόπουλος, φίλοι, ιερείς, νησιώτες είναι πραγματικά αξιοθαύμαστα και εξηγούν τη σημερινή λαοφιλία. Ένα από τα πολλά καταγεγραμμένα θαύματα συνέβει όταν στο διπλανό κρεβάτι που νοσηλευόταν ο Άγιος, βρισκόταν και ένας παραπληγικός, ο οποίος αδυνατούσε να περπατήσει. Τότε ακουμπώντας την φανέλα του κεκοιμημένου Άγίου πάνω του, θεραπεύτηκε. Η φήμη αυτή μάλιστα έδωσε ελπίδα στο λαό, ειδικά σε μια περίοδο όπου το Ελληνικό όνειρο της Πόλης έγινε συντρίμμια με τη πυρπόληση της Σμύρνης.

Ο Άγιος Νεκτάριος στην Αίγυπτο

Εδώ θα παρατεθούν κάποιες επιπλέον πληροφορίες κατά την περίοδο της ζωής του Αγίου Νεκταρίου στην Αίγυπτο.

Ο Αιγυπτιώτης μεγαλέμπορος βάμβακος Δημοσθένης Χωρέμης είχε παροτρύνει τον τότε διάκονο Νεκτάριο να μεταβεί το 1877 μ.Χ. από τη Χίο στην Αθήνα προς ολοκλήρωση των γυμνασιακών του σπουδών.

Κατόπιν, μέσω γνωριμίας με τον Πατριάρχη Αλεξανδρεία Σωφρόνιο πήγε το 1882 μ.Χ. στην Αλεξάνδρεια για να μεταβεί εκ νέου στην Αθήνα με παραίνεση του Πατριάρχη ώστε να σπουδάσει στην εκεί Θεολογική Σχολή. Παίρνοντας το πτυχίο του το 1885 μ.Χ., εγκαθείσταται στη Νειλοχώρα, όπου κατά σειρά χειροτονείται ιερέας, τοποθετείται πατριαρχικός γραμματέας ως Αρχιμανδρίτης, γίνεται ιεροκήρυκας και λαβαίνει τη θέση του Πατριαρχικού Επιτρόπου στο Κάιρο. 

Ως προς τη χειροτονία του σε Επίσκοπο Πενταπόλεως, χαρακτηριστική είναι η εξής ανταπόκριση που δημοσιεύτηκε το Δεκέμβριο του 1888 μ.Χ. : 

¨Εάν επιτρέπηται και εις ημάς ως πολίτου, είτε ως ανταποκριτού εφημερίδος δικαιουμένου να λαμβάνωμεν μέρος εις εκάστην συζήτησιν κοινοτικού ή εθνικού ενδιαφέροντος, να εκφέρωμεν την ταπεινήν ημών γνώμην αναφορικώς εις τας χειρευούσας επισκοπικάς θέσεις του Πατριαρχικού Θρόνου Αλεξανδρείας […] θα συνεφωνούμεν μετ΄ εκείνων οίτινες υποδείξαντες συνέστησαν τω Πατριάρχη ημών ως κατάλληλον δια την του Λιβυής θέσιν τον Μ. Αρχιμανδρίτην κ. Νεκτάριον Κεφαλάν. […] Ομολογούμεν εν πάση ειλικρινεία ότι εξετιμήσαμεν αληθώς τον Λευΐτην εν τω προσώπω του φύσει αγαθού ανθρώπου και εν τω ανθρώπω τον αληθή Λευΐτην. Ο έγκριτος ούτος κληρικός προβιβαζόμενος εις την επί ψιλώ μόνον ονόματι θέσιν του Αγ. Λιβύης και υποστηριζόμενος υπό του προς τα καλά ζήλου του κυρίου αυτού, του ρέκτου και πολυπείρου Πατριάρχου ημών κ. Σωφρωνίου, είμεθα πεπεισμένοι ότι δύναται δια της νοημοσύνης και ικανότητος αυτού να θεραπεύση ουχί μόνον τα κακώς έχοντα της κοινότητος ημών και να πληρώση τας πολλάς και ποικίλας ελλείψεις αυτής, αλλά και τον σεβαστόν προστάτην και ευεργέτην αυτού να ανακουφίση εν τω έργω της καθόλου βελτιώσεως και προόδου της κοινότητος ήδη ότε πλέον ούτος έχει ανάγκην βοηθού. Ομολογούμεν από τούδε, και εις τούτο νομίζω ότι διερμηνεύομεν την κοινήν γνώμην του ομογενούς ενταύθα δημοσίου, ότι θα ωφείλομεν χάριτας και ισόβιον ευγνωμοσύνην τω Μ. Πατριάρχη και πατρί ημών κυρίω Σωφρονίω, αν όσον ταχίον και προς ικανοποίησιν πλήρη του πόθου απάντων ημών ανυψώσει εκεί, τον υπό πάντων αγαπώμενον και εκτιμώμενον τούτον κληρικόν, ένθα η φύσις, η ανατροφή, η μόρφωσις και τα λοιπά προτερήματα αυτού έχουσι προωρίσει. Η ημέρα της χειροτονίας αυτού εις επίσκοπον Λιβύης έσεται δια το ομογενές κοινόν του Καΐρου, δεν αμφιβάλλομεν δε και δια τας λοιπάς κοινότητες της Αιγύπτου, ημέρα χαράς και αγαλλιάσεως¨. 

Πλησιάζοντας η ημέρα αυτή, μια άλλη ανταπόκριση από το Κάιρο της ίδιας περιόδου ανέφερε τα εξής :

¨Μετά μεγάλης χαράς και ευχαριστήσεως έμαθε το ενταύθα ορθόδοξον κοινόν την είδησιν καθ΄ ην ο Μέγας του θρόνου Αρχιμανδρίτης κ. Νεκτάριος Κεφαλάς χειροτονηθήσεται υπό του γεραρού ημών Πατριάρχου αρχιεπίσκοπος μετά την παρέλευσιν του πένθους, όπερ άγει η ημετέρα εκκλησία επί τω θανάτω του αειμνήστου Μητροπολίτου Θηβαΐδος. Ο κ. Νεκτάριος Κεφαλάς κατά το τριετές χρονικόν διάστημα καθό πατριαρχικός επίτροπος τυγχάνει δια του προσηνούς και μειλιχίου χαρακτήρος, δια της ευγενούς του συμπεριφοράς εκ του ζήλου υπέρ της εκκλησίας απέκτησε δικαιώματα ευγνωμοσύνης και αγάπης εν ταις καρδίαις του ενταύθα κοινού και δια τούτο γηθοσύνως χαιρετίζει τον προβιβασμόν αυτού εις ανώτερον της εκκλησίας αξίωμα ήτις επίσης πολλά έτι προσδοκά παρ΄ αυτού. Ημείς συγχαίροντες από καρδίας τω διαπρεπεί κληρικώ ευχόμεθα αυτώ και εν τω επιζήλω μεν, αλλά πλήρει ακανθών νέω τούτω σταδίω την αυτήν επιτυχίαν και τον αυτόν ζήλον, άτινα ασφαλίζουσιν αυτώ εκ των προτέρων η πολυμάθεια του ανδρός και η βαθεία και πλήρης επίγνωσις του μεγάλου ήδη προορισμού του. […]¨.

Και φθάνοντας στις 15-27/1/1889 μ.Χ. ο αιγυπτιώτικος τύπος περιέγραφε τη μεγάλη στιγμή του νέου Μητροπολίτη Πενταπόλεως 

¨Σήμερον εγένετο εν τω Πατριαρχικώ ναώ του Αγίου Νικολάου η χειροτονία εις Αρχιεπίσκοπον Πενταπόλεως του Μ. Αρχιμανδρίτου κ. Νεκταρίου Κεφαλά, λειτουργούντων της Α.Θ.Π. του Πατριάρχου Σωφρονίου και των Σεβασμιωτάτων Αρχιεπισκόπων του πρώην Κερκύρας κ. Αντωνίου Χαριάτου και του Αγίου Συναίου Πορφυρίου. Άπειρον πλήθος συνέρρευσεν εξ αμφοτέρων των φύλων, όπως παρευρεθώσιν εν τη χειροτονία Αρχιεπισκόπου, ήτις είναι πολύ σπανία. Ο ναός ήτο λαμπρώς κεκοσμημένος και δικαίως διότι η χειροτονία Αρχιερέως ανέκαθεν εν τη εκκλησία εθεωρείτο επίσημος αυτής εορτή. Ο νέος Μητροπολίτης Πενταπόλεως είναι ηλικίας περίπου 46 ετών, έχει έτι μέλανα τον πώγωνα και ουχί πολύ μακρόν, το πρόσωπον σεμνόν, το δε ανάστημα μέτριον. Κατάγεται δε εκ Σηλυβρίας και ανετράφη εν Χίω, εν η διήνυσε και τας γυμνασιακάς αυτού σπουδάς. Υπό έρωτος δε φλεγόμενος προς τα γράμματα απεφάσισε να περατώση τας εαυτού σπουδάς, αλλά στερούμενος χρημάτων κατέφυγεν εις Αλεξάνδρειαν, ένθα τη συνεργεία της Α.Π. του Πατριάρχου εστάλη υπό του κ. Δ. Χωρέμη ως υπότροφος αυτού εις Αθήνας, ίνα τελειοποιηθή. Ενεγράφη εν η μετά πολλού ζήλου και επιμελείας περατώσας τας αυτού σπουδάς και τας επιστημονικάς εξετάσεις δους, ανηγορεύθη διδάκτωρ Θεολογίας. Ο Άγιος Πενταπόλεως κ. Νεκτάριος από της αφίξεως του ενταύθα ουδόλως έπαυσεν εργαζόμενος και υλικώς και πνευματικώς υπέρ της Εκκλησίας. Και υλικώς μεν, διότι τα εν Καΐρω Πατριαρχεία επεσκεύασε και τον ιερόν ναόν του Αγίου Νικολάου εσχάτως εκάλλυνεν εσωτερικώς και ηυπρέπησε. Πνευματικώς δε, διότι πάντοτε εργάζεται υπέρ της ιεράς επιστήμης συγγράφων εκάστοτε άξιας λόγου Θεολογικάς πραγματείας. Δια ταύτα η εκλογή του εις Μητροπολίτης Πενταπόλως ενομίσθη παρά πάντων των ενταύθα και εύλογος και δικαία. Οι καιροί καθ΄ ους ζώμεν απαιτούσιν ίνα οι κατέχοντες τας τοιαύτας υψηλάς θέσεις έχωσι Θεολογικήν μόρφωσιν […]¨

Με τον Πατριάρχη Σωφρόνιο γηραιό πλέον, ο Μητροπολίτης Νεκτάριος προαλειφόταν από πολλούς για το Θρόνο του Αγίου Μάρκου, κάτι όμως που οδήγησε τους αντιπάλους του να τον διαβάλουν με έωλες κατηγορίες, με αποτέλεσμα την αποπομπή του από το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας. Χρειάστηκε να περάσουν αρκετές δεκαετίες, ως την 15/1/1998 οπότε επί Πατριάρχη Αλεξανδρείας Πέτρου Ζ΄ ο Άγιος από το 1961 μ.Χ.  Νεκτάριος αποκαταστάθηκε κανονικά ως Ιεράρχης του Αλεξανδρινού Θρόνου με την απάλειψη της άδικης ποινής της εκπτώσεώς του και της άνευ δίκης και απολογίας απελάσεώς του εκ του Αλεξανδρινού κλίματος, ενώ και η Σύνοδος ζήτησε συγγνώμη ¨ημίν τοις αναξίοις και τοις προαπελθούσι πατράσι και αδελφοίς του καθ΄ημάς Πατριαρχικού Θρόνου¨, όπως αναφέρει η σχετική Συνοδική Πράξη.

Διδαχές Αγίoυ Νεκταρίου, ωφέλιμες ιστορίες μαρτυρίες και θαύματα του Αγίου Νεκταρίου

***

Ο Άγιος Νεκτάριος μας διδάσκει: 

Άφησε με εμπιστοσύνη τον εαυτό σου στα χέρια του Θεού και ζήτησε τη βοήθειά Του, ώστε να σε δυναμώσει στον αγώνα σου. Η ελπίδα στο Θεό δεν οδηγεί ποτέ στην απελπισία...Εμπιστευτείτε στο Θεό τον Αγαθό, τον Ισχυρό, τον Ζώντα, και Αυτός θα σας οδηγήσει στην ανάπαυση. Μετά τις δοκιμασίες ακολουθεί η πνευματική χαρά. Ο Κύριος παρακολουθεί όσους υπομένουν τις δοκιμασίες και τις θλίψεις για τη δική Του αγάπη. Μη λιποψυχείτε λοιπόν και μη δειλιάζετε...

Δεν θέλω να θλίβεστε και να συγχύζεστε για όσα συμβαίνουν αντίθετα από τη θέλησή σας, όσο δίκαιη κι αν είναι αυτή.

Αναθέστε όλες τις φροντίδες σας στο Θεό. Εκείνος προνοεί για εσάς. Μη γίνεστε ολιγόψυχοι και μην ταράζεστε. Αυτός που εξετάζει τα απόκρυφα βάθη της ψυχής των ανθρώπων, γνωρίζει και τις δικές σας επιθυμίες και έχει τη δύναμη να τις εκπληρώσει όπως Αυτός γνωρίζει. Εσείς να ζητάτε από το Θεό και να μη χάνετε το θάρρος σας. Μη νομίζετε ότι, επειδή ο πόθος σας είναι άγιος, έχετε δικαίωμα να παραπονείστε όταν οι προσευχές σας δεν εισακούονται. Ο Θεός εκπληρώνει τους πόθους σας με τρόπο που εσείς δεν γνωρίζετε. Να ειρηνεύετε λοιπόν και να επικαλείσθε το Θεό. 

Φροντίζετε να περιφρουρείτε στην καρδιά σας τη χαρά του Αγίου Πνεύματος και να μην επιτρέπετε στον πονηρό να χύνει το φαρμάκι του. Προσέχετε! Προσέχετε, μήπως παράδεισος, που υπάρχει μέσα σας, μετατραπεί σε κόλαση.

Λέει ο Θεός γι' αυτούς που έχουν καθαρή καρδιά:

«Ενοικήσω εν αυτοίς και εμπεριπατήσω, και έσομαι αυτών Θεός, και αυτοί έσονταί μοι λαός» (Β’ Κορ. 6,16).

Τι περισσότερο χρειάζονται; Τίποτε, στ’ αλήθεια, τίποτε! Γιατί έχουν στην καρδιά τους το μεγαλύτερο αγαθό: τον ίδιο το Θεό!

***

Συνάντηση με τον Άγιο Νεκτάριο! Ήταν ο ταξιτζής της Γαλλίας!!!

(του π. Ιερόθεου Ανδρουτσόπουλου)

...Πλήθυνε λένε η ανομία. Εγκαθίσταται η αναρχία. Στερείτε η ελευθερία μας. Χάνεται η γεωγραφική μας κυριαρχία. Τα πάντα αλλάζουν. Και ξαφνικά αισθάνεσαι ότι δεν υπάρχει πια ελπίδα, δεν πρόκειται να σωθείς, σου λένε επίμονα ότι ο Θεός πέθανε, ότι δεν υπάρχει ζωή. « Θεέ μου τι κόσμος! Βοήθησε με να σωθώ. Να μην σέρνομαι στο χώμα. Αναζωπύρωσε μέσα μου την φλόγα της ελπίδος. Μπορείς άλλωστε. Τι είναι για Σένα ένα θαύμα! Συγχώρεσε την παρρησία μου. Σε αισθάνομαι Πατέρα. Θέλω να νιώθω άνετα μαζί σου».

Αυτές ήταν οι σκέψεις μου. Τις μοιράστηκα μαζί σας. Με βασάνιζαν, δεν σας το κρύβω. Μέχρι που ένας ταξιτζής, άνθρωπος του μεροκάματου, μου έλυσε την απορία. Σου κάνει εντύπωση; Και όμως.

«Πάτερ, μου είπε, άκου αυτό που θα σου πω και πες μου. Σε ένα φίλο, αδελφικό, του διέγνωσαν καρκίνο. Φοβήθηκε. Ταράχτηκε όλη η οικογένειά του. Τον έπιασε τρόμος. Εξετάσεις, αποτελέσματα, επισκέψεις σε γιατρούς, μαγνητικές, αξονικές στο κεφάλι. Τελευταία ελπίδα , του είπαν, στο εξωτερικό, ένα διαγνωστικό κέντρο στην Γαλλία, για ειδικές εξετάσεις. 

Γαλλία, ημέρα Σάββατο , ένα όμορφο πρωινό, στην αναμονή ή στην προσμονή των αποτελεσμάτων , εκεί σε μια στάση, στριμωγμένος με πολύ κόσμο. Ψάχνοντας ταξί. Έπειτα από αρκετή ώρα αναμονής ένα ταξί σταματά εμπρός του και του ανοίγει την πόρτα. «Πηγαίνετε με στο τάδε ξενοδοχείο» , είπε στα γαλλικά, μα κατάλαβε ότι ο ταξιτζής ήταν Έλληνας. «Τι κάνεις στην Γαλλία», τον ρώτησε. «Ήρθα για κάτι εξετάσεις». «Καλά δεν υπάρχουν νοσοκομεία στην Ελλάδα»;

Ε, για καλύτερα, απάντησε. « Ξέρω ένα καλό νοσοκομείο εκεί στην Αίγινα, πήγαινε εκεί.» Η κούρσα τελείωσε , η απροσδόκητη επαφή με τον ταξιτζή, χάθηκε.

Στην Ελλάδα, λίγες ημέρες μετά, μου συνέχισε την διήγηση ο ταξιτζής που με έφερνε στο μοναστήρι, ο φίλος ρώτησε ποιο νοσοκομείο υπάρχει στην Αίγινα για να πάει. Του απάντησα πως η Αίγινα φημίζεται μόνο για τον Άγιο Νεκτάριο. Δεν έχει νοσοκομείο για ασθενείς με καρκίνο. Πήγε, τελικά, στο Μοναστήρι του Αγίου, και μπαίνοντας μέσα είδε την αγιογραφία με τον Άγιο Νεκτάριο. Λιποθύμησε. Τον ήξερε αυτό τον Άγιο. Ήταν ο ταξιτζής της Γαλλίας!!!»

Και τότε πήρα την απάντηση στα ερωτηματικά που περιέγραψα παραπάνω. Ένας ταξιτζής σε μένα έλυσε την απορία της αγωνίας, κατάλαβα ότι υπάρχει Ζωή και αυτή την ζωή θέλω να ζήσω, και ένας άλλος ταξιτζής (Άγιος Νεκτάριος) στον ασθενή αδελφό έδωσε την υγεία και την λύση στο αδιέξοδο της αρρώστιας.

***

«Ο Κύριος με αγίασε επειδή συγχωρούσα!»

Όταν αναγνωρίστηκε Άγιος, ο Άγιος Νεκτάριος το 1961 μ.Χ., σε μια μονή του Αγίου Όρους, δημιουργήθηκαν δύο παρατάξεις μοναχών. Οι μεν παραδέχονταν την Αγιότητά του, οι δε, την αμφισβητούσαν.

Ο ηγούμενος της μονής, βλέποντας την κατάσταση που δημιουργήθηκε στο μοναστήρι, κάλεσε μια μέρα τους μοναχούς και τους είπε: 

– Δεν θα γίνει το θέμα της αγιοσύνης του Νεκταρίου, αιτία να χάσουμε τις ψυχές μας, αντιμαχώντας μεταξύ μας. Κηρύττω τριήμερη νηστεία και με την προσευχή μας, να ζητήσουμε από το Θεό να μας αποκαλύψει, αν ο γέροντας Νεκτάριος είναι Άγιος ή όχι.

Πράγματι αυτό και έκαναν…

Την τρίτη ημέρα και ενώ ετοιμαζόταν ο ηγούμενος να κατέβει στην Εκκλησία, χτυπάει διακριτικά η πόρτα του κελλιού του και μπαίνει μέσα ο Άγιος Νεκτάριος!!!…

Όταν μπήκε μέσα, ο ηγούμενος αμέσως τον αναγνώρισε και έπεσε να τον προσκυνήσει.

Του λέει τότε ο Άγιος Νεκτάριος:

– Αδερφέ Αθανάσιε* (έτσι έλεγαν τον ηγούμενο), πήγαινε και πες τους Πατέρες να μην κουράζονται. Ο Κύριος με Αγίασε και είμαι Άγιος, θαυματουργός και μυροβλύτης. Γνώρισε δε, ότι ο Κύριος δεν με αγίασε για κανένα άλλο λόγο, παρά μόνο επειδή συγχωρούσα!…

Ορθόδοξος Κυψέλη

*Αθανάσιος Εσφιγμενίτης (†28.8.1975) ηγούμενος Εσφιγμένου από την Ορεινή Εφέσου (1903-1975), που ηγουμένευσε επί εικοσαετία. 

[Έλεγε ο παπα-Τύχων ότι μέσα στα Μοναστήρια υπάρχουν αγωνιστές και προχωρημένοι πατέρες. Ένας από αυτούς είναι στου Καρακάλλου (παπα-Ματθαίος), ένας στων Ιβήρων (παπα-Θανάσης, ο οποίος και εξομολογείτο στον παπα-Τύχωνα), και ένας στου Εσφιγμένου (παπα-Θανάσης).]

***

Πως αγίασε ο Άγιος Νεκτάριος

Πριν λίγα χρόνια μια ευσεβής γυναικά μας διηγήθηκε το όραμα που της έδειξε ο Άγιος Νεκτάριος. Το γεγονός έχει ως εξής.

Η γυναίκα αυτή ζούσε στην περιοχή της Αθήνας στο Κολωνό στην οδό Λένορμαν. Σε ένα νεοκλασικό σπίτι όπου σε ένα από τα δωμάτια της είχε φτιάξει ένα προσευχητάριο. Σε αυτό κάθε μέρα προσευχόταν και έκανε άσκηση. Είχε και μια μεγάλη εικόνα του αγίου Νεκταρίου όπου τον αγαπούσε πολύ και προσεύχονταν πάντα θερμά στον Άγιο.

Σε κάποια περίοδο της ζωής της και μετά από κάποιο προβληματισμό της δημιουργήθηκε το ερώτημα, πως αγίασε ο Άγιος Νεκτάριος. Άρχισε λοιπόν να κάνει έντονα προσευχή επί πολλές μέρες να της λυθεί αυτή η απορία, μετά από λίγο καιρό, ο Άγιος της εμφανίστηκε, στην γυναίκα, και ταυτόχρονα μπροστά της άνοιξε ο τοίχος του δωματίου όπου φάνηκε μια πεδιάδα.

Και της λέει ο Άγιος, ελάτε, ακολουθείσθε με στην πεδιάδα. Άρχισαν λοιπόν να περπατούν στην πεδιάδα αυτή και οι δυο αλλά ήταν χωρίς παπούτσια, στην αρχή περπατούσαν ξυπόλητοι και μετά άρχισαν να τρέχουν, όσο προχωράγανε η πεδιάδα γέμιζε αγκάθια, τσουκνίδες κλπ.

Τα πόδια της άρχισαν να πονάνε και να βγάζουν αίμα, διότι τα αγκάθια την τσιμπούσαν, ο Άγιος Νεκτάριος όμως συνέχιζε κανονικά με θάρρος και πίστη την γρήγορη πορεία μέσα στην πεδιάδα. Μετά από λίγο έφτασαν σε ένα μεγάλο συρματόπλεγμα που έκλεινε το δρόμο τους. Υπήρχε μόνο μια μικρή τρύπα μπροστά τους που δύσκολα μπορούσε να περάσει ούτε καν ένα μικρό παιδί. Όμως, ο Άγιος έσκυψε γρήγορα και πολύ εύκολα πέρασε μέσα από το μικρό αυτό χώρισμα και βρέθηκε στην άλλη μεριά του συρματοπλέγματος .

Έκανε λοιπόν με την κίνηση του χεριού του να τον ακολουθήση, να περάσει μέσα από το μικρό αυτό πορτάκι και να τον ακολουθήση, όμως η κυρία Βασιλική δεν μπόρεσε να το κάνει όσο και αν προσπάθησε. Ο Άγιος τότε συνέχισε δείχνοντας της ότι, μόνο ο τρόπος της βαθειάς ταπείνωσης οδηγεί στην αγιότητα. Μετά από αυτό το όραμα σταμάτησε.

Η γυναίκα συντετριμμένη ευχαρίστησε τον Άγιο για αυτήν την αποκάλυψη που της έκανε. Πάντα από τότε είχε βοηθό τον Άγιο Νεκτάριο και όποτε μπορούσε προσεύχονταν με τον παρακλητικό του κανόνα.

***

Ο Άγιος Νεκτάριος και ο πονεμένος Σωτήρης

Ο Σωτήρης περπατούσε σαν γέρος παρά τα νιάτα του και η καρδιά του ήταν τόσο μαύρη άπ’ την λύπη πού δεν του’δινε κουράγιο ούτε να κλάψει ,είχε όμως κάτι που του’δινε δυνάμεις ν’ ανηφορίσει: την ελπίδα. Το γραφικό εκκλησάκι εκεί πάνω στην βουνοπλαγιά ήταν πραγματικό καταφύγιο.

Το παλληκάρι προσκύνησε τις εικόνες και ξέσπασε σ’ ένα ασταμάτητο κλάμα μπρος στην εικόνα της Παναγίας.. Ύστερα, ο νέος άνοιξε ένα διπλωμένο χαρτί που είχε στην τσέπη του και άρχισε να διαβάζει αυτά που του’χε δώσει λίγο πριν κοιμηθεί ο Γέροντας:

«Δέσποινα μου Θεοτόκε, η ελπίς μου, η ισχύς μου, η θερμή μου προστασία, σκέπη και καταφυγή μου. Εκ ψυχής συντετριμμένης Δέσποινα αναβοώ Σοι, πρόφθασον, αντιλαβού μου, σώσον με, εκδυσωπώ Σε».

Μετά από λίγο, ο Σωτήρης σηκώθηκε και τράβηξε για τον δρόμο του γυρισμού. Εκεί μπροστά στα σκαλάκια -δίπλα στο μικρό καμπαναριό- πρόσεξε μια ανθρώπινη φιγούρα. Την προσπέρασε όμως, δίχως να δώσει σημασία, Προχώρησε για λίγο μα… σταμάτησε στο άκουσμα μιας φωνής.

– Σωτήρη, Σωτηράκη! Εγώ είμαι παιδί μου!

Ο νέος γύρισε σαστισμένος και αντίκρυσε καθισμένον στα σκαλάκια τον Σεβασμιώτατο! Καί ήταν έτσι όπως τον είχε γνωρίσει στο μοναστήρι του, όταν πήγαινε στην Αίγινα. Με το ρασάκι του, το καλλιμαύχι, με τον Σταυρό στο στήθος και με το κομποσχοίνι στα χέρια του. Τα πόδια του σταυρωμένα, η γενειάδα του πιο λευκή απ’ το χιόνι, ενώ τα μάτια του γεμάτα παρηγοριά, θάρρος κι ελπίδα.

– Μην φοβάσαι! Ο Πολυεύσπλαχνος Κύριος και η Υπεραγία Θεοτόκος δεν σε ξεχνούν. Όπως πάντα, έτσι και τώρα είναι μαζί σου.

Μην απελπίζεσαι! Μόνον πίστευε! Η πίστις είναι το παν παιδί μου, η πίστις!… Άντε, νάχεις την ευχή μου…

Χαμογέλασε παρηγορητικά στο παλληκάρι και το ευλόγησε από μακριά. Ο Σωτήρης έκανε να τον πλησιάσει μα δεν τον πρόλαβε.

Ο Γέροντας είχε φύγει…

“Κύριος ποιμαίνει με και ουδέν με υστερήσει”.

***

Θαύμα του Αγίου Νεκταρίου στον θείο του τότε βασιλέως της Αιγύπτου Φαρούκ

(Μακαριστός π. Ανανίας Κουστένης)

Διάβαζα, λοιπόν, για να επανέλθω, στο βιβλίο θαυμάτων [του αγίου Νεκταρίου], μετά την Ανακομιδή του λειψάνου, και σε μία από τις εορτές της Ανακομιδής, είχε πάει στην Αίγινα ο θείος του βασιλέως, ο θείος του τότε βασιλέως της Αιγύπτου Φαρούκ, Μουσουλμάνος, μαζί με την σύζυγό του, που ήτο Ορθόδοξος.

Είχε υποστεί πάρεσιν του ποδός και της χειρός, από εγκεφαλικό, και δεν τα εκινούσε. Πήγε σε γιατρούς, στην Αίγυπτο και στην Αθήνα, και του είπαν: “Δεν πρόκειται να κουνήσεις ούτε χέρι ούτε πόδι. Θα μείνεις έτσι”.

Στενοχωρήθηκε ο άνθρωπος. Και ποιος δεν στενοχωριέται; Η σύζυγος του, όμως, είχε ακούσει τόσα πολλά για τον άγιο, είχε πληροφορηθεί ότι είχε δράσει και στην Αίγυπτο, στο Κάιρο και στην Αλεξάνδρεια κι όλα αυτά που ‘χαν γίνει, και καθώς ήτο Ορθόδοξος, που είπαμε, ελκύσθηκε από τη χάρη και την ευχή του αγίου.

Και παίρνει τον ασθενούντα άνδρα της, μετά δυσκολίας, και τον φέρνει στον άγιο [στο μοναστήρι του στην Αίγινα]. Δέχτηκε κι εκείνος.

Κι είχε πει μάλιστα: “Αν ο άγιος Νεκτάριος με κάνει καλά, θα γίνω κι εγώ Ορθόδοξος από Μουσουλμάνος που είμαι”.

“Καθώς φύγαμε” λέει “με το καράβι”, το ατμόπλοιο, τότε, “άρχισα σιγά-σιγά να κινώ το χέρι και το πόδι μου. Κι όταν έφθασα στον Πειραιά, κατέβηκα μόνος μου από το καράβι και περπάτησα εντελώς υγιής. Ευχαριστώ τον άγιο, ευχαριστώ τον Θεό και πιστεύω στην Ορθοδοξία”.

Να τι χρειάζεται και να, τι λείπει σήμερα ευγενέστατοι ακροαταί μου. Η αγιότητα. Η Θεία Χάρις. Η Χάρις εκείνη του αγίου, η Χάρις εκείνη του Θεού. Που κατέκλυσε κι εγκαταστάθη ακόμη και στα ιερά και άγια λείψανά του.

Αυτός Είναι ο Άγιος Νεκτάριος. Ό μεγαλύτερος άγιος των τελευταίων αιώνων. Είναι τόση η αγάπη, τόση η στοργή του, τόσο το μεγαλείο του! Όπου να σταθείς, όπου να βρεθείς, υπάρχει εικόνισμα. Προσκυνητάρι. Ναός. Μοναστήρι. Ο,τι θέλετε. Γέμισε όλη η οικουμένη από ναούς κι απ’ την παρουσία του αγίου Νεκταρίου. Και τόση η αγάπη! Νέκταρ αγάπης προσφέρει κι εμείς τον δεχόμαστε και γινόμαστε και καλά και προχωρούμε στη στράτα της ζωής μας, με πίστη και με αισιοδοξία. Τι να του πούμε του αγίου μας! τον ευχαριστούμε αμέτρητα και προπαντός ευχαριστούμε τον φιλάνθρωπο Χριστό και την καλλίστη Παναγία, που τον έφεραν ακριβώς τότε που χρειαζότανε το γένος μας, και βοήθησε και βοηθεί τα μέγιστα, και την πατρίδα μας, γιατί ο άγιος Νεκτάριος είναι και φιλόπατρις, …. Και πατρίδος προστάτης! Την αγαπά την πατρίδα μας, την Ελλάδα, και γι’ αυτό έχομε και σήμερα, παρόλες τις δυσκολίες, έχομε καλό στον τόπο μας. Έχομε και την ευλογία και την ευχή του και την συμπαράσταση του και όλα τα υπόλοιπα.

[Απόσπασμα από το βιβλίο του Αρχιμανδρίτη Ανανία Κουστένη, “Λόγοι για τον Άγιο Νεκτάριο”, τόμος Γ’, των εκδόσεων Ακτή, Λευκωσία 2014.]

***

Ο Άγιος Σάββας ο Νέος της Καλύμνου (1862-1948) Είναι θεατής του πρώτου θαύματος του Αγίου Νεκταρίου: Νεκρός ο Άγιος έσκυψε το κεφάλι του για να του φορέσουν το πετραχήλι του και το επανέφερε στη θέση του. Επί τρεις ημέρες μετά την κοίμηση του Αγίου ο θαυμαστός Σάββας συνομιλούσε στον τάφο του. Και επί σαράντα ημέρες κλείστηκε στο κελλί του Αγίου και τεχνούργησε την πρώτη εικόνα του. Ύστερα από νηστεία και προσευχή έλαβε αδιάψευστη πληροφορία περί αγιότητος του ιεράρχου και ζήτησε να τεθεί η εικόνα του στο προσκυνητάρι προς συνεχή προσκύνηση. Επί πενταετία ανέλαβε την πνευματική καθοδήγηση των μοναζουσών της Ι.Μ. Αγίας Τριάδος. Το έργο αυτό παρέδωσε σ’ έναν άλλο άξιο Αγιορείτη, τον Γέροντα Ιερώνυμο τον Σιμωνοπετρίτη.

[Από το περιοδικό “Ο ΟΣΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ”, Έκδ. Ι. Μ. Οσίου Γρηγορίου Αγίου Όρους, τ. 7 (1982), σελ. 36.]

***

Ο Άγιος Νεκτάριος συνέψαλλε με τον Άγιο Γέροντα Ιάκωβο της Εύβοιας

Ο Άγιος Νεκτάριος πάντα παρηγορούσε τον ασκητή π. Ιάκωβο (Τσαλίκη), με πολλούς τρόπους. Το έκαμε και στη μνήμη του, στις 9 Νοεμβρίου του 1989 μ.Χ., που λειτούργησε ο γέροντας στο παρεκκλήσι της Μονής Άγιος Νεκτάριος. Εκείνο το πρωί, μέχρι να πει ”Ευλογημένη η βασιλεία του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος”, στεκότανε γονατιστός στην εικόνα του Χριστού. Άρχισε, προχώρησε, τελείωσε η Λειτουργία. Μα ήτανε για τον ίδιο και τους λίγους εκκλησιαζόμενους αλλιώτικη Λειτουργία. Όλοι ζούσανε μία λαμπρή μέθεξη, παρακολουθώντας τον Γέροντα να λειτουργεί. Κι έδωσε ο ίδιος την εξήγηση: – ”Προς το τέλος, παιδιά μου, της Δοξολογίας (ενώ ήτανε γονατιστός ακόμα στην εικόνα του Χριστού) είδα, με συγχωρείτε, τον Άγιο Νεκτάριο! Ήταν χαρούμενος κι έψελνε και κείνος μαζί μας ” Άγιος ο Θεός…”, έπειτα εγώ καταλαβαίνετε πως συνέχισα τη Λειτουργία…!”

***

Ὁ μακαριστὸς Μητροπολίτης Κεφαλληνίας Γεράσιμος Φωκὰς

Έλεγε ο π.Γεράσιμος επίσκοπος Κεφαληνίας:

Πήγε ο Γέροντας μου, ο Ιερόθεος Ύδρας στη Σηλυβρία, εκεί που ήταν το σπίτι του Αγίου Νεκταρίου, και έψαχνε κάτι να βρει από τον προστάτη Άγιό του, κάτι να ακούσει, κάτι να μάθει.

Τότε ένας Τούρκος τον πλησίασε και του είπε:

“Κάθε δειλινό, εδώ σ’ αυτή την πέτρα έρχεται και κάθεται ένας παπάς, ένας γέρος παπάς και μόλις πάω να τον πλησιάσω χάνεται …”

Τότε ο Δεσπότης έβγαλε μια φωτογραφία και του έδειξε:

“Μήπως είναι αυτός;”

“ Ναι, ακριβώς, αυτός είναι”.

Και ο Γέροντάς μου γεμάτος συγκίνηση ψέλλισε:

“ Ο Άγιος Νεκτάριος”, γονάτισε και φίλησε τη πέτρα.

Το συγγραφικό έργο του Αγίου Νεκταρίου

Στη λίστα που ακολουθεί μπορείτε να βρείτε τα συγγράμματα του Αγίου Νεκταρίου Πενταπόλεως, με αύξοντα αριθμό, τίτλο, τόπο έκδοσης και χρονολογία έκδοσης (βάση και της οποίας τα έχουμε παραθέσει).

1. Λόγοι εκκλησιαστικοί, Αθήνα, 1884 μ.Χ.
2. Δέκα λόγους εκκλησιαστικούς δια την Μεγάλην Τεσσαρακοστήν, Αλεξάνδρεια, 1885 μ.Χ.
3. Περί των Ιερών Συνόδων και περί των δύο πρώτων Οικουμενικών Συνόδων, Αλεξάνδρεια 1888 μ.Χ.
4. Λόγος εκφωνηθέντας εν τω Αχιλλοπουλείω Παρθεναγωγείο κατά την Εορτήν των Τριών Ιεραρχών, Αλεξάνδρεια, 1889 μ.Χ.
5. Σχεδίασμα περί ανεξιθρησκείας, Αλεξάνδρεια, 1890 μ.Χ. (έργο του Ευγενίου Βουλγάρεως με σημειώσεις του Αγίου στο τέλος).
6. Αι Οικουμενικαί Σύνοδοι της του Χριστού Εκκλησίας, Αθήνα, 1892 μ.Χ.
7. Τα παρ’ ημίν τελούμενα Ιερά Μνημόσυνα, Αθήνα, 1892 μ.Χ.
8. Περί της εν τω κόσμω Αποκαλύψεως του Θεού, Αθήνα, 1892 μ.Χ.
9. Υποτύπωσις περί ανθρώπου, Αθήνα, 1893 μ.Χ.
10.  Φυσική Θεολογία, Αλεξάνδρεια, 1893 μ.Χ. (έργο του Νεοφύτου Βάμβα).
11. Χριστιανική Ηθική, Αλεξάνδρεια, 1893 μ.Χ. (έργο του Νεοφύτου Βάμβα)
12. Περί των αποτελεσμάτων αληθούς και ψευδούς μορφώσεως, Αθήνα, 1894 μ.Χ.
13. Περί επιμελείας ψυχής, Αθήνα, 1894 μ.Χ.
14. Ιερών και Φιλοσοφικών Λογίων Θησαύρισμα (Τόμος Α), Αθήνα, 1895 μ.Χ.
15. Περί των αιτίων του Σχίσματος, Αθήνα, 1895 μ.Χ. (στο περιοδικό «Ιερός Σύνδεσμος»).
16. Ποιμαντικές Ομιλίες, Αθήνα, 1895 μ.Χ. (στο περιοδικό «Ιερός Σύνδεσμος»).
17. Ιερών και Φιλοσοφικών Λογίων Θησαύρισμα (Τόμος Β), Αθήνα, 1896 μ.Χ.
18. Επικαί και ελεγειακαί γνώμαι μικρών Ελλήνων ποιητών, Αθήνα, 1896 μ.Χ.
19. Μάθημα Χριστιανικής Ηθικής, Αθήνα, 1897 μ.Χ.
20. Μάθημα Ποιμαντικής, Αθήνα, 1898 μ.Χ.
21. Ορθόδοξον Ιεράν Κατήχησιν, Αθήνα, 1899 μ.Χ.
22. Χριστολογία, Αθήνα, 1900 μ.Χ.
23. Μελέτην περί της αθανασίας της ψυχής και περί των Ιερών Μνημοσυνών, Αθήνα, 1901 μ.Χ.
24. Περί της Μητρός του Κυρίου, Αθήνα, 1902 μ.Χ. (στο περιοδικό «Αναμόρφωσις»).
25. Περί των αγίων του Θεού, Αθήνα, 1902 μ.Χ. (στο περιοδικό «Αναμόρφωσις»).
26. Περί των αγίων εικόνων, Αθήνα, 1902 μ.Χ. (στο περιοδικό «Αναμόρφωσις»).
27. Περί της Ιεράς Παραδόσεως, Αθήνα, 1902 μ.Χ. (στο περιοδικό «Αναμόρφωσις»).
28. Περί Εκκλησίας, Αθήνα, 1902 μ.Χ. (στο περιοδικό «Αναμόρφωσις»). 
29. Ευαγγελική Ιστορία δι’ αρμονίας των Ιερών Ευαγγελιστών, Αθήνα, 1903 μ.Χ.
30. Κατανυκτικόν Προσευχητάριον, Αθήνα, 1904 μ.Χ.
31. Γνώθι σαυτόν, ήτοι μελέται θρησκευτικαί και ηθικαί, Αθήνα, 1904 μ.Χ.
32. Μελέτην περί της Μητρός του Κυρίου, της Υπεραγίας Θεοτόκου και Αειπαρθένου Μαρίας, Αθήνα, 1904 μ.Χ.
33. Μελέτην περί Μετανοίας και εξομολογήσεως, Αθήνα, 1904 μ.Χ.
34. Μελέτην περί του Μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας, Αθήνα, 1904 μ.Χ.
35. Μελέτην περί των αγίων του Θεού, Αθήνα, 1904 μ.Χ.
36. Θεοτοκάριον μικρόν, Αθήνα, 1905 μ.Χ.
37. Πανδέκτης των Θεοπνεύστων Αγίων Γραφών, Αθήνα, 1906 μ.Χ.
38. Περί όρκου, Αθήνα, 1906 (στο περιοδικό «Ιερός Σύνδεσμος») μ.Χ.
39. Ιερατικόν Εγκόλπιον, Αθήνα, 1907 μ.Χ.
40. Θεοτοκάριον, Αθήνα, 1907 μ.Χ.
41. Ψαλτήριον του προφητάνακτος Δαυίδ, εντεταμένον εις μέτρα κατά την τονικήν βάσιν μετά ερμηνευτικών σημειώσεων, Αθήνα, 1908 μ.Χ.
42. Τριαδικόν, ήτοι Ωδαί και Ύμνοι προς τον εν Τριάδι Θεόν, Αίγινα, 1909 μ.Χ.
43. Κεκραγάριον, Αίγινα, 1910 μ.Χ.
44. Μελέτη ιστορική περί των αιτίων του Σχίσματος, της διαιωνίσεως αυτού και περί του δυνατού ή του αδυνάτου της ενώσεως των δύο Εκκλησιών, της Ανατολικής και Δυτικής (Τόμος Α), Αίγινα, 1911 μ.Χ.
45. Μελέτη ιστορική περί των αιτίων του Σχίσματος, της διαιωνίσεως αυτού και περί του δυνατού ή του αδυνάτου της ενώσεως των δύο Εκκλησιών, της Ανατολικής και Δυτικής (Τόμος Β), Αίγινα, 1912 μ.Χ.
46. Περί της Μιας, Αγίας, Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας, Αίγινα, 1913 μ.Χ.
47. Περί της Ιεράς Παραδόσεως, Αίγινα, 1913 μ.Χ.
48. Ιστορικήν μελέτην περί του Τιμίου Σταυρού, Αίγινα, 1914 μ.Χ.
49. Προσευχητάριον κατανυκτικόν, Αίγινα, 1914 μ.Χ.
50. Μελέτας περί των Θείων Μυστηρίων, Αίγινα, 1915 μ.Χ.
51. Περί Εκκλησίας, 1920 μ.Χ. (εκδόθηκε από την Ριζάρειο).
52. Χριστιανικήν Ηθικής της Ορθοδόξου Ανατολικής Εκκλησίας, 1955 μ.Χ. (εκδόθηκε από τον Αρχιμανδρίτη Τίτο Ματθαιάκη).
53. Περί Μεσαίωνος και του Βυζαντινού Ελληνισμού (Εκδόσεις Πελασγός, 1994 μ.Χ.)

Ακολουθεί λίστα με συγγράμματα του Αγίου Νεκταρίου Πενταπόλεως, για τα οποία αν και γνωρίζουμε την ύπαρξη τους, δεν γνωρίζουμε αν εκδόθηκαν ποτέ.

1. Μελέτη περί των αγίων λειψάνων.
2. Περί κήρου μελίσσης και ελαίου ως προσφοράς και περί θυμιάματος.
3. Περί της αφιερώσεως των Θεώ οσίων παρθένων και περί μονών και μοναχικού βίου.
4. Εορτολόγια της Ορθοδόξου Ανατολικής Εκκλησίας (2 τόμοι).
5. Νέον Τριαδικόν.
6. Περί Ελληνισμού.
7. Νέον Πασχάλιον αιώνιον.
8. Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων.
9. Περί της εν πνεύματι και αλήθεια λατρείας.
10. Ιερά Λειτουργική.
11. Κεφάλαια πέντε περί των λειτουργικών βιβλίων.
12. Η Θεία Λειτουργία του Αγίου και ενδόξου Αποστόλου και Ευαγγελιστού Μάρκου.
13. Ιστορίας Εκκλησιαστικής μυστική θεωρία.
14. Εγκυκλοπαιδεία της φιλοσοφίας.
15. Χρηστομάθεια.

Προσκυνήματα - Ιερές Μονές και Ιεροί Ναοί αφιερωμένοι στο Άγιο Νεκτάριο

Ναός Αγίου Νεκταρίου στα Χανιά

Ο ναός του Αγίου Νεκταρίους στα Χανιά Κρήτης, βρίσκεται στην περιοχή Παχιανά, νοτιοανατολικά της Νέας Χώρας.

Ο ναός αυτός είναι η πρώτη εκκλησία που ανεγέρθηκε - σε παγκόσμια κλίμακα - προς τιμή του Αγίου Νεκταρίου Πενταπόλεως, το 1960 μ.Χ., και μάλιστα πριν ακόμα περατωθούν τα διαδικαστικά της ανακήρυξης του Αγίου (20 Απριλίου 1961 μ.Χ.) από το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως.

Στον Οίκο αυτό του Θεού, φυλάσσεται Ιερό Λείψανο (Σπόνδυλος) του Αγίου Νεκταρίου, που παραχωρήθηκε με τη μεσολάβηση του Ιερομόναχου Αμφιλοχίου Μακρή. Το Ιερό αυτό Λείψανο, έφτασε στην πόλη των Χανίων και στο Ναό του Αγίου Νεκταρίου, στις 29 Οκτωβρίου 1960 μ.Χ.

Ο Ναός Αγίου Νεκταρίου Χανίων βρίσκεται υπό την σκέπη της Ιεράς Μητρόπολης Κυδωνίας & Αποκορώνου καθώς και της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κρήτης.

Ιερό Ησυχαστήριο Αγίου Νεκταρίου στα Λουκάκια

To Ιερό Ησυχαστήριο Αγίου Νεκταρίου στα Λουκάκια, βρίσκεται στο ανατολικό άκρο της ιερής νήσου Πάτμου, στο σημείο που βρίσκεται κοντά στη νησίδα “Πιλάφι”.

Το Ησυχαστήριο Αγίου Νεκταρίου ιδρύθηκε το 1989  μ.Χ. από τον μακαριστό Προηγούμενο Αρχιμανδρίτη Παύλο Νικηταρά (+1999 μ.Χ.) και τον Αρχιμανδρίτη Αντίπα.

Ο μακαριστός Γέροντας Παύλος, κατά το 1968 μ.Χ., στην θέση εκείνη άρχισε την οικοδόμηση ναϊδρίου προς τιμήν του Αγίου Νεκταρίου. Στις 23 Μαΐου του 1970 μ.Χ., τελέστηκαν τα εγκαίνια αυτού του Ιερού Ναού.

Το ησυχαστήριο στις μέρες μας αποτελείται από το μικρό αυτό ναό, τον αφιερωμένο στον Άγιο Νεκτάριο, μερικά κελιά και διάφορους άλλους χώρους.

Στον ησυχαστήριο υπάρχει θαυματουργή εικόνα του Αγίου Νεκταρίου, η οποία τον Ιούνιο του 1974 μ.Χ., μια εβδομάδα πριν την εισβολή των Τούρκων στην Κύπρο, δάκρυζε επί αρκετές ημέρες.

Το Ιερό Ησυχαστήριο Αγίου Νεκταρίου στα Λουκάκια της Πάτμου πανηγυρίζει στις 9 Νοεμβρίου (Αγίου Νεκταρίου) και στις 3 Σεπτεμβρίου (Ανακομιδή των Λειψάνων του Αγίου Νεκταρίου).

Ιερά Μονή Αγίου Νεκταρίου Τρικόρφου

Η Ιερά Μονή Αγίου Νεκταρίου Τρικόρφου, βρίσκεται στο δυτικό άκρο του νομού Φωκίδος, νότια του Τρικόρφου και περίπου 9 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Ναυπάκτου.

Το θαυμάσιο αυτό μοναστήρι βρίσκεται σε μια όμορφη πλαγιά της Δωρίδας, στο δυτικό τμήμα του νομού Φωκίδας, λίγο πριν το χωριό Τρίκορφο.

Η ανέγερση της μονής ξεκίνησε το Σεπτέμβριο του 1991 μ.Χ., από λίγες μοναχές που μεταμόρφωσαν -με την βοήθεια του Θεού- τον τόπο σε ένα επίγειο παράδεισο!

Το πρώτο διακόνημα τους ήταν η κατασκευή λιβανιού. Από τότε έχουν διανύσει -με τις ευλογίες του Χριστού, της Παναγίας και του Αγίου Νεκταρίου- μακρύ και δύσβατο δρόμο, πράγμα που εξακολουθούν να κάνουν και σήμερα. Τα διακονήματα στις μέρες μας έχουν πληθύνει και ο πνευματικός αγώνας τους παραμένει η κύρια ενασχόληση και προσφορά τους όλους εμάς!

Στο πλευρό τους, έχουν την ψυχή της Μονής, τον Γέροντά τους, τον π. Νεκτάριο Μουλατσιώτη.

Στο μοναστήρι φυλάσσεται τεμάχιο του ιερού λειψάνου του Αγίου Νεκταρίου (☦9 Νοεμβρίου), αλλά και το ζωστικό (μοναχικό ένδυμα) και το επανωκαλλύμαυχό του Αγίου Ιωάννη Μαξίμοβιτς (☦ 2 Ιουλίου).

Η Ιερά Μονή πανηγυρίζει τρεις φορές το έτος. Στις 2 Ιουλίου (Αγίου Ιωάννη Μαξίμοβιτς), στις 27 Αυγούστου (Αγίου Φανουρίου) και στις 9 Νοεμβρίου (Αγίου Νεκταρίου).

Ναός Αγίου Νεκταρίου στην Καμάριζα Λαυρίου

Ο ναός του Αγίου Νεκταρίου στην Καμάριζα, βρίσκεται στον οικισμό Άγιος Κωνσταντίνος, 5 χιλιόμετρα δυτικά του Λαυρίου.

Αν και ο οικισμός που βρίσκεται ο ναός πλέον ονομάζεται Άγιος Κωνσταντίνος, οι περισσότεροι γνωρίζουν την τοποθεσία με το παλαιό της όνομα, δηλαδή Καμάριζα Λαυρίου.

Τον ναό θεμελίωσε το 1966 μ.Χ. ο μακαριστός γέροντας Νεκτάριος Βιτάλης. Είναι σταυροειδής μετά τρούλου και συγκεντρώνει προσκυνητές από την όλη την Ελλάδα, αλλά και το εξωτερικό. Η φήμη άλλωστε του γέροντα Νεκτάριου έχει απλωθεί σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης.

Ο γέροντας Νεκτάριος Βιτάλης κοιμήθηκε στις 8 Φεβρουαρίου 2018 μ.Χ., σε ηλικία 88 ετών. Ακόμα και κατάκοιτος -τα τελευταία χρόνια της ζωής του- δεχόταν τους προσκυνητές και προσευχόταν στον Άγιο Νεκτάριο για εκείνους.

Ο τάφος του βρίσκεται σήμερα στη βάση του κωδωνοστασίου του Ιερού Προσκυνήματος της Καμάριζας.

Ο Ναός του Αγίου Νεκταρίου στην Καμάριζα Λαυρίου, υπάγεται στην Ιερά Μητρόπολη Μεσογαίας και Λαυρεωτικής.

Ιερά Μονή Αγίου Νεκταρίου, Γέρακας Αττικής

H Ιερά Μονή Αγίου Νεκταρίου βρίσκεται στον Γέρακα Αττικής, περίπου 2,5 χιλιόμετρα βόρεια της Λεωφόρου Μαραθώνος προς Γαργηττό.

Η μονή είναι γυναικείο μοναστήρι αφιερωμένο στον Άγιο Νεκτάριο Πενταπόλεως. Διοικητικά, το μοναστήρι αυτό, υπάγεται στο Πατριαρχείο Αλεξανδρείας.

Ανάμεσα στα κειμήλια της μονής υπάρχουν λείψανα του Αγίου Νεκτάριου καθώς και ένα ράσο του. Η δυνατότητα να δει και να προσκυνήσει κάποιος τα κειμήλια αυτά, το κατανυκτικό περιβάλλον, αλλά και η ευκολία πρόσβασης σε αυτό -βρίσκεται τόσο κοντά στην Αθήνα-, έχουν κάνει τη μοναστική αυτή κοινότητα πόλο έλξης χιλιάδων ορθοδόξων χριστιανών κάθε χρόνο.

Εκτός από το μεγάλο ναό στο χώρο της μονής υπάρχουν και άλλα τρία εκκλησάκια αφιερωμένα στη Μεταμόρφωση του Σωτήρος, στον Άγιο Στέφανο και στον Άγιο Γρηγόριο τον Πατριάρχη τον Ε.

Μοναστήρι Αγίας Τριάδας (Αγίου Νεκταρίου) στην Αίγινα

Η Ιερά Μονή Αγίας Τριάδας - Αγίου Νεκταρίου βρίσκεται στην Αίγινα, στην περιοχή Ξάντος, κοντά στο χωριό Κοντός. Η πρόσβαση στο μοναστήρι μπορεί να γίνει είτε με αυτοκίνητο, είτε με λεωφορείο ή ταξί, καθώς απέχει 6 χλμ από το λιμάνι.

Η ιστορία του μοναστηριού χάνεται στα χρόνια του Βυζαντίου, όπου στο σημείο εκείνο υπήρχε μοναστήρι αφιερωμένο στην Ζωοδόχο Πηγή. Στο μοναστήρι αυτό είχε ασκητέψει η Οσία Αθανασία, ωστόσο με το πέρασμα των χρόνων εγκαταλείφθηκε.

Το 1904 μ.Χ. ο Άγιος Νεκτάριος αποφάσισε να αναστηλώσει το μοναστήρι και να στεγάσει εκεί τη Μονή Αγίας Τριάδας. ην νεοϊδρυθείσα μονή στελέχωσαν ορισμένες από τις πνευματικές θυγατέρες του Αγίου Νεκταρίου με πρώτη και καλύτερη την μοναχή Ξένη.

Οι εργασίες για την αναστήλωση της Μονής διήρκησαν από 1904 μ.Χ. έως και το 1907 μ.Χ. Τ Ένα χρόνο αργότερα, το 1908 μ.Χ., ο Άγιος Νεκτάριος έφυγε από τη διεύθυνση της Ριζαρείου Σχολής και αποσύρθηκε στη Μονή. Έτσι εκπληρώθηκε επιτέλους ο διακαής πόθος του να μονάσει. Άξιο αναφοράς είναι το γεγονός ότι ο Άγιος εργαζόταν σκληρά μαζί με τους εργάτες για το χτίσιμο των κτιρίων της μονής.

Αλλά και αργότερα, πέρα από τα πνευματικά του καθήκοντα, ασχολούνταν και με τις καθημερινές εργασίες του μοναστηριού. Συχνά πυκνά τον έβρισκαν να εργάζεται στον κήπο. Καμία εργασία δεν θεωρούσε κατώτερη του. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ότι τα υποδήματα των καλογραιών τα επιδιόρθωνε ο ίδιος! 

Την ίδια όμως αγάπη και φροντίδα έδειχνε και για τον υπόλοιπο πληθυσμό του νησιού. Οι καιροί ήταν δύσκολοι -βρισκόμαστε στην περίοδο μετά τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο- και ακόμα και το καθημερινό φαγητό, ήταν ένα από τα μεγάλα προβλήματα των κατοίκων της Αίγινας. Με εντολή του Αγίου -προσπαθώντας να σταθεί για άλλη μια φορά στο ποίμνιο του- δεν αποθηκεύονταν τρόφιμα στην μονή παρά μοιράζονταν στον λαό. Ο Θεός θα φρόντιζε για την τροφή της επομένης ημέρας, πίστευε ο Άγιος, και έτσι γινόταν!

Ο Άγιος Νεκτάριος έζησε τα τελευταία 12 χρόνια της ζωής του στο μοναστήρι, από το 1908 μ.Χ. έως και το 1920 μ.Χ. Για την ακρίβεια, ζούσε σε ένα μικρό σπιτάκι έξω από τα όρια της Μονής, καθώς το μοναστήρι ήταν γυναικείο.

Το σπιτάκι του Αγίου Νεκταρίου σώζεται ακόμη και σήμερα και είναι ανοιχτό προς τους προσκυνητές. Εκεί οι επισκέπτες έχουν την ευκαιρία να δουν από κοντά τα προσωπικά αντικείμενα του Αγίου, το μέρος όπου προσευχόταν και έγραφε τα συγγράματά του, καθώς και τα αναρίθμητα αφιερώματα των πιστών.

Στις 2 Ιουνίου 1908 μ.Χ. ο Άγιος Νεκτάριος είχε εγκαινιάσει το Ναό της Αγίας Τριάδας και είναι βυζαντινού ρυθμού. Σήμερα, πλάι στο ναό αυτό υπάρχει ακόμη ένας ναός, αφιερωμένος στον Άγιο Νεκτάριο. Κοντά στο σημείο εκείνο βρίσκεται και το εκκλησάκι με τον τάφο του Αγίου. 

Η Ιερά Μονή Αγίας Τριάδας εορτάζει δύο φορές: στις 3 Σεπτεμβρίου, όταν έγινε η ανακομιδή των Ιερών Λειψάνων του Αγίου Νεκταρίου το 1963 μ.Χ., και στις 9 Νοεμβρίου στην κοίμηση του Αγίου.

Η Μονή ανήκει διοικητικά στην Ιερά Μητρόπολη Ύδρας, Σπετσών, Αιγίνης, Ερμιονίδος και Τροιζηνίας.

Ο Άγιος Νεκτάριος και το Πανανθρώπινο Μήνυμα του Ελληνικού Πολιτισμού

Το 1896 μ.Χ. ο Άγιος Νεκτάριος συνέγραψε μία τεκμηριωμένη και συγκινητική μελέτη με τίτλο: «Η Ελληνική Φιλοσοφία ως Προπαίδεια του Χριστιανισμού». Ο Άγιος είχε γενικότερα ενδιαφερθεί για τον πολιτιστικό ρόλο του Ελληνισμού και για την συμβολή του Ελληνικού Έθνους στην Παγκόσμια Ιστορία. Ο Άγιος Νεκτάριος αποδεικνύει αυτό που βλέπουμε και στα έργα των Πατέρων της Εκκλησίαw. Ότι, δηλαδή, μέσα στην Ορθόδοξη Παράδοση η Οικουμενικότητα και ο πατριωτισμός συνυπάρχουν. Ο Άγιος Νεκτάριος είναι όντως Οικουμενικός, διότι τιμάται και αναγνωρίζεται από όλους τους Ορθοδόξους λαούς της Οικουμένης, αλλά είναι και πατριώτης. Μελέτησε και ανέδειξε την πολιτιστική κληρονομιά των Ελλήνων, Αρχαίων και Βυζαντινών, και ενδιαφέρθηκε για το μέλλον και την πορεία του Ελληνικού Έθνους.

Από το κείμενο του 1896 μ.Χ. παραθέτω ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα:

«…Ἡ φιλοσοφία εἶναι ἀληθῶς ἀναφαίρετον κτῆμα τοῦ Ἕλληνος· διαδιδομένη ἀνὰ τὰ ἔθνη προσηλυτίζει αὐτὰ καὶ καθιστᾷ αὐτὰ ἑλληνικά, οὐδέποτε δὲ παύεται οὖσα Ἑλληνική· οἱ ὁπαδοὶ αὐτῆς, οἱ ὁμιληταὶ αὐτῆς ἀποβάλλοντες τὸ ξένον καὶ βάρβαρον περιβάλλονται τὸ ἑλληνικὸν καὶ τὴν εὐγένειαν· ἡ Ἑλληνικὴ φιλοσοφία προώρισται ἵνα καταστήσῃ τοὺς πάντας Ἕλληνας· ἐγεννήθη ὑπὲρ τοῦ χριστιανισμοῦ καὶ συνεταυτίσθη μετ᾿ αὐτοῦ, ὅπως ἐργασθῆ πρὸς σωτηρίαν τῆς ἀνθρωπότητος. Ἕλλην καὶ φιλοσοφία εἰσὶ δυὸ τινὰ ἀναπόσπαστα· μαρτυρεῖ δὲ καὶ ὁ Ἀπόστολος τῶν ἐθνῶν Παῦλος λέγων: Ἕλληνες σοφίαν ζητοῦσιν. Ὁ Ἕλλην ἀληθῶς ἐγεννήθη, ἵνα φιλοσοφῇ· διότι ἐγεννήθη διδάσκαλος τῆς ἀνθρωπότητος. Ἀλλ᾿ ἐὰν ἡ φιλοσοφία ἐγένετο παιδαγωγὸς εἰς Χριστὸν ἕπεται ὅτι ὁ Ἕλλην πλασθεὶς φιλόσοφος ἐπλάσθη χριστιανός, ἐπλάσθη ἵνα γνωρίσῃ τὴν ἀλήθειαν καὶ διαδῷ αὐτὴν τοῖς ἔθνεσιν.

Ναὶ ὁ Ἕλλην ἐγεννήθη κατὰ θείαν πρόνοιαν διδάσκαλος τῆς ἀνθρωπότητος· τοῦτο τὸ ἔργον ἐκληρώθη αὐτῷ· αὕτη ἦν ἡ ἀποστολὴ αὐτοῦ· αὕτη ἡ κλῆσις αὐτοῦ ἐν τοῖς ἔθνεσιν· μαρτύριον ἡ ἐθνικὴ αὐτοῦ ἱστορία· μαρτύριον ἡ φιλοσοφία αὐτοῦ· μαρτύριον ἡ κλίσις αὐτοῦ· μαρτύριον αἱ εὐγενεῖς αὐτοῦ διαθέσεις· μαρτύριον ἡ παγκόσμιος ἱστορία· μαρτύριον ἡ μακροβιότης αὐτοῦ, ἐξ ἣς δυνάμεθα ἀδιστάκτως νὰ συμπεράνωμεν καὶ τὴν αἰωνιότητα αὐτοῦ, διὰ τὸ αἰώνιον ἔργον τοῦ Χριστιανισμοῦ μεθ᾿ οὗ συνεδέθη ὁ Ἑλληνισμός· διότι ἐνῷ ὅλα τὰ ἔθνη τὰ ἐμφανισθέντα ἐπὶ τῆς παγκοσμίου σκηνῆς ἦλθον καὶ παρῆλθον, μόνον τὸ Ἑλληνικὸν ἔμεινε ὡς πρόσωπον δρῶν ἐπὶ τῆς παγκοσμίου σκηνῆς καθ᾿ ὅλους τοὺς αἰῶνας· καὶ τοῦτο, διότι ἡ ἀνθρωπότης δεῖται αἰωνίων διδασκάλων· μαρτύριον τέλος ἡ ἐκλογὴ αὐτοῦ μεταξὺ τῶν ἐθνῶν ὑπὸ τῆς θείας προνοίας, ὅπως ἐμπιστευθῇ αὐτῷ, τὴν ἱερὰν παρακαταθήκην τὴν ἁγίαν πίστιν, τὴν θρησκείαν τῆς ἀποκαλύψεως καὶ τὸ θεῖον ἔργον τῆς ἀποστολῆς αὐτῆς, τὸ αἰώνιον ἔργον τῆς σωτηρίας διὰ τῆς διαπλάσεως ἁπάσης της ἀνθρωπότητος κατὰ τὰς ἀρχὰς τῆς ἀποκαλυφθείσης θρησκείας. Τὸ ἔργον τοῦτο ἀληθῶς ἀνετέθη τῇ Ἑλληνικῇ φυλῇ· τοῦτο μαρτυρεῖται ὑπὸ τῆς ἱστορίας· ἓν μόνον βλέμμα ῥιπτόμενον εἰς τὴν ἱστορίαν τοῦ χριστιανισμοῦ ἐπαρκεῖ ὅπως πιστώση τὴν ἀλήθειαν ταύτην. Ἐν τῇ ἱστορίᾳ τοῦ χριστιανισμοῦ ἀπὸ τῆς πρώτης σελίδος αὐτῆς ἀναφαίνεται ἡ τῆς Ἑλληνικῆς φυλῆς ἐν τῷ χριστιανισμῷ δρᾶσις, καὶ ἡ κλῆσις αὐτῆς, ἵνα ἀναλάβῃ τὸ μέγα της ἀποστολῆς τοῦ χριστιανισμοῦ ἔργον. Οἱ θεῖοι τοῦ Σωτῆρος λόγοι «νῦν ἐδοξάσθη ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου», ὅτε ἀνηγγέλθη αὐτῷ, ὅτι Ἕλληνες ἤθελον ἰδεῖν αὐτόν, ἐνεῖχον βαθεῖαν ἔννοιαν· ἡ ῥῆσις ἦν προφητεία, πρόῤῥησις τῶν μελλόντων· οἱ ἐκεῖ ἐμφανισθέντες Ἕλληνες ἦσαν οἱ ἀντιπρόσωποι ὅλου τοῦ Ἑλληνικοῦ ἔθνους· ἐν τῇ παρουσίᾳ αὐτῶν διεῖδεν ὁ θεάνθρωπος Ἰησοῦς τὸ ἔθνος ἐκεῖνο, εἰς ὃ ἔμελλε νὰ παραδώσῃ τὴν ἱερὰν παρακαταθήκην, ἵνα διαφυλαχθῇ τῇ ἀνθρωπότητι. Ἐν τῇ ἐπιζητήσει αὐτῶν διέγνω τὴν προθυμίαν τῆς ἀποδοχῆς τῆς ἑαυτοῦ διδασκαλίας, διεῖδε τὴν ἑαυτοῦ δόξαν, τὴν ἐκ τῆς πίστεως τῶν ἐθνῶν, καὶ ἀνεγνώρισε τὸ ἔθνος, ὅπερ πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον προώριστο ἀπὸ καταβολῆς κόσμου».

Η Ελληνικη Φιλοσοφία γεννήθηκε χάριν του Χριστιανισμού και ταυτίσθηκε μ’ αυτόν για να εργασθεί για τη σωτηρία της Ανθρωότητος. Αυτό πρεσβεύει ο Άγιος και συνεχίζει: Έλληνες και Φιλοσοφία είναι έννοιες αξεχώριστες. Διότι ο Έλληνας είναι πραγαματικά γεννημένος για να φιλοσοφεί, επειδή είναι γεννημένος για να διδάσκει την Ανθρωπότητα.

Οι λόγοι αυτοί του θαυματουργού και σοφού Επισκόπου Πενταπόλεως δεν γράφονται για να μεταδώσουν καύχηση και έπαρση στους Έλληνες, αλλά για να υποδείξουν τη διακονία και την υπηρεσία που έχει να προσφέρει ο Ελληνισμός. Η Ελληνική Παιδεία, αρχαία, βυζαντινή και νεώτερη, αποτελεί ασφαλή οδηγό για να να μην χάσει ο άνθρωπος τον προσανατολισμό του στον Θεό, στον συνάνθρωπο, στο καθήκον. Η αποστολή του Ελληνισμού κατά τον Άγιο Νεκτάριο είναι μία συνεχής μαρτυρία Χριστιανικής πίστεως. Και ως Χριστιανοι οφείλουμε οι Έλληνες να είμαστε ταπεινοί, μετριόφρονες και να μεταδίδουμε σε όλον τον κόσμο τα οικουμενικά μηνύματα της Αρχαίας Φιλοσοφίας και τα πανανθρώπινα διδάγματα του Χριστιανισμού.

Ως προς τη αξία των αρχαίων ελληνικών κειμένων ο Άγιος συμφωνεί, όπως είναι αναμενόμενο, με τον Άγιο Γρηγόριο τον Θεολόγο, ο οποίος στον Επιτάφιο προς τον Μέγα Βασίλειο δηλώνει: Ούκουν ατιμαστέον την παίδευσιν, δηλαδή δεν θα καταδικάσουμε τα αρχαία ελληνικά κείμενα, απλώς και μόνον επειδή κάποιοι φανατικοί Χριστιανοί ήσαν τότε απορριπτικοί. Αλλά και ο Μέγας Βασίλειος καταφάσκει την αξία της κλασσικής παιδείας, αρκεί να έχουμε σωστό κριτήριο και να αποφεύγουμε τις δοξασίες περί των δώδεκα Θεών και άλλα παρόμοια. Στο περίφημο κείμενό του «Προς τους νέους όπως αν εξ Ελληνικών ωφελοίντο λόγων» ο Επίσκοπος Καισαρείας δίνει συμβουλές στους Χριστιανούς νέους πώς να μελετούν τα κείμενα των αρχαίων: Επιλεκτικά και αποφεύγοντας τα «αγκάθια».

Για την αποστολή διακονίας και μαρτυρίας του Ελληνικού Έθνους παρόμοιες απόψεις με τον Άγιο Νεκτάριο έχει εκφράσει και ο Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης: «Τέτοια κληρονομιά που μας έχει αφήσει ο Χριστός δεν έχουμε δικαίωμα να την εξαφανισουμε στις μέρες μας. Θα δώσουμε λόγο στον Θεό. Εμείς, το μικρό αυτό έθνος, πιστέψαμε στον Μεσσία, μας δόθηκε η ευλογία να διαφωτίσουμε όλον τον κόσμο. Η Παλαιά Διαθήκη μεταφράσθηκε στην ελληνική γλώσσα εκατό χρόνια πριν από την έλευση του Χριστού» (Με πόνο και αγάπη για τον σύγχρονο άνθρωπο, Τόμος Α΄).

Η Ελληνική Φιλοσοφία οδηγούσε (εποδηγέτει) το Ελληνικό Έθνος προς τον Χριστιανισμό, διαπιστώνει στη συνέχεια του κειμένου του ο Άγιος Νεκτάριος. Το μήνυμά του είναι επίκαιρο και διαχρονικό. Στα σχολεία μας είναι ωφέλιμο να διδάσκουμε τα κείμενα των Αρχαίων Ελλήνων, αλλά και την Ορθόδοξη Πίστη, το Ευαγγέλιο, τους Πατέρες. Ας τους μιλήσουμε για Χριστό και Ελλάδα, όπως έκανε ως διδάσκαλος και ο Άγιος Νεκτάριος, ο οποίος γεννήθηκε στη Σηλυβρία της Ανατολικής Θράκης.

Αγαπούσε αγνά την ελληνική πατρίδα ο Άγιος Νεκτάριος. Το διατυπώνει ευστόχως ο π. Ανανίας Κουστένης στον πρόλογο που έγραψε για το επιτραπέζιο Ημερολόγιο του 2020 της Ιεράς Μητροοόλεως Πειραιώς, το αφιερωμένο στον Άγιο Νεκτάριο. Γράφει σχετικά:

«Μεγάλος πατριώτης ο άγιος Νεκτάριος….Και γράφει και επαναλαμβάνει ακριβώς στα συγγράματά του εκείνο που λέγει ο Μέγας Βασίλειος. Ότι ο επίσκοπος, μεταξύ των άλλων, είναι και πατρίδος προστάτης. Πατρίδος Προστάτης: Ποιος κράτησε την Ορθοδοξία; Ποιος κράτησε τον Ελληνισμό, την Ελληνορθοδοξία, αιώνες τώρα; Οι επίσκοποι. Και οι πρεσβύτεροι και οι διάκονοι και οι καλόγεροι και οι πιστοί Έλληνες Ορθόδοξοι».

Εδώ θα βρείτε ολόκληρο το κείμενο για ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΩΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΟΥ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΝ του Αγίου Νεκταρίου

Λειτουργικά Κείμενα

Ἀπολυτίκιον  (Κατέβασμα) 

(Ακούστε εδώ το απολυτίκιο)

Ἦχος α’. Τῆς ἐρήμου πολίτης.

Σηλυβρίας τὸν γόνον καὶ Αἰγίνης τὸν ἔφορον, τὸν ἐσχάτοις χρόνοις φανέντα ἀρετῆς φίλον γνήσιον, Νεκτάριον τιμήσωμεν πιστοί, ὡς ἔνθεον θεράποντα Χριστοῦ, ἀναβλύζει γὰρ ἰάσεις παντοδαπὰς τοῖς εὐλαβῶς κραυγάζουσι. Δόξα τῷ σὲ δοξάσαντι Χριστῷ, δόξα τῷ σὲ θαυματώσαντι, δόξα τῷ ἐνεργοῦντι διὰ σοῦ πᾶσιν ἰάματα.

Έτερον Ἀπολυτίκιον

Ἦχος δ’. Ταχὺ προκατάλαβε.

Ὁσίως ἐβίωσας, ὡς Ἱεράρχης σοφός, δοξάσας τὸν Κύριον, δι' ἐναρέτου ζωῆς, Νεκτάριε Ὅσιε. Ὅθεν του Παρακλήτου, δοξασθεὶς τῇ δυνάμει, δαίμονας ἀπελαύνεις, καὶ νοσοῦντας ἰᾶσαι, τους πιστῶς προσιόντας, τοῖς θείοις λειψάνοις σου.

Κοντάκιον

Ἦχος πλ. δ’. Τῇ Ὑπερμάχῳ.

Ὀρθοδοξίας τὸν ἀστέρα τὸν νεόφωτον, καὶ Ἐκκλησίας τὸ νεόδμητον προτείχισμα Ἀνυμνήσωμεν καρδίας ἐν εὐφροσύνῃ. Δοξασθεὶς γὰρ ἐνεργείᾳ τῇ τοῦ Πνεύματος. Ἰαμάτων ἀναβλύζει χάριν ἄφθονον τοῖς κραυγάζουσι· χαίροις Πάτερ Νεκτάριε.

Ὁ Οἶκος

Ἄνθρωπος οὐρανόφρων, ἀνεδείχθης ἐν κόσμῳ, Νεκτάριε Χριστοῦ Ἱεράρχα· ζωὴν γὰρ ὁσίαν διελθών, ἀκέραιος ὅσιος καὶ θεόληπτος, ἐν πᾶσιν ἐχρημάτισας· ἐντεῦθεν παρ' ἡμῶν ἀκούεις.

Χαῖρε δι' οὗ οἱ πιστοὶ ὑψοῦνται,

χαῖρε δι' οὗ ἐχθροὶ θαμβοῦνται.

Χαῖρε τῶν Ὁσίων Πατέρων ἐφάμιλλος,

χαῖρε Ὀρθοδόξων ὁ θεῖος διδάσκαλος.

Χαῖρε οἶκος ἁγιώτατος ἐνεργείας θεϊκῆς,

χαῖρε βίβλος θεοτύπωτος πολιτείας τῆς καινῆς.

Χαῖρε ὅτι ἀρτίως ἡμιλλήθης Ἁγίοις,

χαῖρε ὅτι ἐμφρόνως ἐχωρίσθης τῆς ὕλης.

Χαῖρε λαμπρὸν τῆς Πίστεως τρόπαιον,

χαῖρε σεπτὸν τῆς χάριτος ὄργανον.

Χαῖρε δι' οὗ Ἐκκλησία χορεύει,

χαῖρε δι' οὗ νῆσος Αἴγινα χαίρει.

Χαίροις Πάτερ Νεκτάριε.

Κάθισμα

Ἦχος α’. Τὸν ταφον σου Σωτὴρ.

Ὡς ἥλιος λαμπρός, ἐν ἐσχάτοις τοῖς χρόνοις, ἀνέτειλας ἡμῖν, τῇ ὁσίᾳ ζωῇ σου, Νεκτάριε Ὅσιε, καὶ πρὸς δόξαν καὶ αἴνεσιν, πάντας ἤγειρας, Χριστοῦ τοῦ πάντων Δεσπότου, τοῦ σὲ δείξαντος, δεδοξασμένον σε Πάτερ, θαυμάτων δυνάμεσι.

Έτερον Κάθισμα

Ἦχος γ’. Τὴν ὡραιότητα.

Τὴν καθαρότητα, τῆς πολιτείας σου, καὶ τὴν εὐθύτητα, Πάτερ τῶν τρόπων σου, ὡς προσφορὰν πνευματικήν, δεξάμενος ὁ Δεσπότης, ἰαμάτων κρήνην σε, ἐν Αἰγίνῃ ἀνέδειξε, τοῖς πιστῶς προστρέχουσι, τοῖς ἁγίοις λειψάνοις σου, τοῖς νέμουσιν ὀσμὴν οὐρανίαν, πᾶσι καὶ θείαν εὐωδίαν.

Έτερον Κάθισμα

Ἦχος πλ. δ’. Τὴν Σοφίαν καὶ Λόγον.

Ὀρθοδόξων δογμάτων ἑρμηνευτής, διδαχῶν θεοφθόγγων ὑφηγητής, δεικνύμενος Ὅσιε, Ἱεράρχης ὡς ἔνθεος, τῶν εὐσεβῶν ῥυθμίζεις, ἐνθέως τὸ φρόνημα, πρὸς θεϊκὴν ἀγάπην, καὶ τρίβον σωτήριον. Ὅθεν ἐν Αἰγίνῃ, θεοφρόνως ἐγείρεις, Μονὴν σεπτὴν Ὅσιε, εἰς ψυχῶν περιποίησιν, Θεοφόρε Νεκτάριε· ἐν ᾗ Μοναζουσῶν ἡ πληθύς, τὰ σεπτά σου προσκυνοῦσα λείψανα, εὐλαβῶς ἑορτάζει, τὴν ἁγίαν μνήμην σου.

Έτερον Κάθισμα

Ἦχος πλ. α’. Τὸν συνάναρχον Λόγον.

Ἀρετῆς διανύσας τὸν δρόμον Ὅσιε, θεοπρεπῶς μετετέθης πρὸς τὴν ἀγήρω ζωήν, καὶ ἁγίων κοινωνὸς ὤφθης Νεκτάριε, μεθ' ὧν πρέσβευε ἀεί, τῷ Παντάνακτι Χριστῷ, δοθῆναι πταισμάτων λύσιν, καὶ ψυχικὴν σωτηρίαν, τοῖς ἑορτάζουσι τὴν μνήμην σου.

Παρακλητικοί Κανόνες στον Άγιο Νεκτάριο του εν Αιγίνη του Θαυματουργού

Πατώντας εδώ Παρακλητικοί Κανόνες στον Άγιο Νεκτάριο

Αγνή Παρθένε Δέσποινα - Ο ωραιότερος Ύμνος προς την Παναγία

Στο αφιέρωμα - άρθρο αυτό που έγινε με αγάπη στον Άγιο Νεκτάριο Πενταπόλεως δεν θα μπορούσε να λείπει ο μοναδικός ύμνος που έγραψε ο ίδιος μετά από την εμφάνιση της Θεοτόκου στο μοναστήρι στην Αίγινα και που τόσο Την αγαπάει.

Σύμφωνα με την παράδοση η Θεοτόκος ζήτησε από τον Άγιο να γράψει έναν ξεχωριστό ύμνο, αφιερωμένο στην ίδια κι έτσι δημιουργήθηκε ο περίφημος ύμνος «Ἁγνὴ Παρθένε Δέσποινα», ένας ύμνος που δείχνει και περιγράφει την μεγαλοπρέπεια, την ομορφία, τη δύναμη και την αγάπη της Παναγίας μας, Της όντως πραγματικής και επουράνιας Μητέρας μας.

Οι πατέρες της Ιεράς Μονής Σιμωνόπετρας στο Άγιον Όρος μελοποίησαν και έψαλλαν τον ύμνο προς τη Θεοτόκο, κάνοντάς τον γνωστό σε όλον τον ορθόδοξο κόσμο.

Χαίρε Νύμφη Ανύμφευτε - στίχοι

(Ακούστε εδώ - Ιερά Μονή Σιμωνόπετρας)

(Ἀπὸ Ὠδὴ β') Ἦχος πλ.α΄

Ἁγνὴ Παρθένε Δέσποινα, Ἄχραντε Θεοτόκε, Χαῖρε Νύμφη Ἀνύμφευτε.

Παρθένε Μήτηρ Ἄνασσα, Πανένδροσέ τε πόκε, Χαῖρε Νύμφη Ἀνύμφευτε.

 

Ὑψηλοτέρα οὐρανῶν, ἀκτίνων λαμπροτέρα, Χαῖρε Νύμφη Ἀνύμφευτε.

Χαρὰ Παρθενικῶν Χορῶν, Ἀγγέλων ὑπερτέρα, Χαῖρε Νύμφη Ἀνύμφευτε.

Ἐκλαμπροτέρα οὐρανῶν, φωτὸς καθαρωτέρα, Χαῖρε Νύμφη Ἀνύμφευτε.

Τῶν οὐρανίων στρατιῶν, πασῶν ἁγιωτέρα, Χαῖρε Νύμφη Ἀνύμφευτε.

(Ἀπὸ Ὠδὴ ε')

Μαρία Ἀειπάρθενε, Κόσμου παντὸς Κυρία, Χαῖρε Νύμφη Ἀνύμφευτε.

Ἄχραντε Νύμφη πάναγνε, Δέσποινα Παναγία, Χαῖρε Νύμφη Ἀνύμφευτε.

Μαρία Νύμφη Ἄνασσα, χαρᾶς ἡμῶν αἰτία, Χαῖρε Νύμφη Ἀνύμφευτε.

Κόρη σεμνὴ Βασίλισσα, Μήτηρ ὑπεραγία, Χαῖρε Νύμφη Ἀνύμφευτε.

 

Τιμιωτέρα Χερουβείμ, ὑπερενδοξοτέρα, Χαῖρε Νύμφη Ἀνύμφευτε.

Τῶν ἀσωμάτων Σεραφείμ, τῶν Θρόνων ὑπερτέρα, Χαῖρε Νύμφη Ἀνύμφευτε.

(Ἀπὸ Ὠδὴ δ')

Χαῖρε τὸ ᾆσμα Χερουβείμ, χαῖρε ὕμνος Ἀγγέλων, Χαῖρε Νύμφη Ἀνύμφευτε.

Χαῖρε ᾠδὴ τῶν Σεραφείμ, χαρὰ τῶν Ἀρχαγγέλων, Χαῖρε Νύμφη Ἀνύμφευτε.

 Χαῖρε εἰρήνη καὶ χαρά, λιμὴν τῆς σωτηρίας, Χαῖρε Νύμφη Ἀνύμφευτε.

Παστὰς τοῦ Λόγου ἱερά, ἄνθος τῆς ἀφθασίας, Χαῖρε Νύμφη Ἀνύμφευτε.

Χαῖρε Παράδεισε τρυφῆς, ζωῆς τε αἰωνίας, Χαῖρε Νύμφη Ἀνύμφευτε.

Χαῖρε τὸ ξύλον τῆς ζωῆς, Πηγὴ ἀθανασίας, Χαῖρε Νύμφη Ἀνύμφευτε.

(Ἀπὸ Ὠδὴ ε')

Σὲ ἱκετεύω Δέσποινα, Σὲ νῦν ἐπικαλοῦμαι, Χαῖρε Νύμφη Ἀνύμφευτε.

Σὲ δυσωπῶ Παντάνασσα, Σὴν χάριν ἑξαιτοῦμαι, Χαῖρε Νύμφη Ἀνύμφευτε.

(Ἀπὸ Ὠδὴ β')

Κορὴ σεμνὴ καὶ ἄσπιλε, Δέσποινα Παναγία, Χαῖρε Νύμφη Ἀνύμφευτε.

ἐπάκουσόν μου ἄχραντε, κόσμου παντὸς Κυρία, Χαῖρε Νύμφη Ἀνύμφευτε.

(Ἀπὸ Ὠδὴ ε')

Ἀντιλαβοῦ μου ρύσαι με, ἀπὸ τοῦ πολεμίου, Χαῖρε Νύμφη Ἀνύμφευτε.

Καὶ κληρονόμον δεῖξον με, ζωῆς τῆς αἰωνίου, Χαῖρε Νύμφη Ἀνύμφευτε.

Αγιογραφίες / Φωτογραφίες

Πηγές

• Ορθόδοξος Συναξαριστής - www.saint.gr
• Σελίδα Youtube "Apolitikia"
• Σελίδα Facebook - Ιερά Μονή Αγίου Νεκταρίου Αιγίνης / Monastery of Saint Nektarios Aigina
• Ιστοσελίδα Μοναστηριακά Άγιος Όρος - Άρθρο με θέμα "Άγιος Νεκτάριος Πενταπόλεως Αιγίνης: ο Βίος του Αγίου - εορτάζει 9 Νοεμβρίου"
• Ιστοσελίδα Μοναστηριακά Άγιο Όρος - "Μοναστήρι Αγίου Νεκταρίου στην Αίγινα: το Σπίτι όπου ζούσε ο Άγιος Νεκτάριος και ο Τάφος του"
• Ιστοσελίδα Ελληνικής Κοινότητας Καΐρου - Άρθρο "Ο Άγιος Νεκτάριος στην Αίγυπτο"
• Ιστοσελίδα Ιεράς Μητρόπολης Μόρφου - www. immorfou.org.cy
• Ιστοσελίδα Άγιος Νεκτάριος Πενταπόλεως - www.agios-nektarios.gr
• Άρθρο στην Πειραϊκή Εκκλησία του καθηγητή πολιτικών επιστημών Κωνσταντίνου Χολέβα - www.konstantinosholevas.gr
• Ορθόδοξο Προσευχητάρι - www.proseyxi.com
• Ιστοσελίδα Αρεταίειου νοσοκομείου - www.aretaieio.uoa.gr
• Ιστοσελίδα Μοναστηριακά - Άγιο Όρος - www.monastiriaka.gr