Άγιος Ορέστης

Ημερομηνία Εορτής

10 Νοεμβρίου

Τύπος Εορτής

Σταθερή. Εορτάζει 10 Νοεμβρίου εκάστου έτους.

Βιογραφία

Ἀθλητικῶν, Ὀρέστα, σῶν ἱππασμάτων,

Νικητικὰ βραβεῖα πολλὰ προσδόκα.

Ο Άγιος Ορέστης καταγόταν από τα Τύανα της Καππαδοκίας και ορισμένες αγιολογικές πηγές αναφέρουν ότι ήταν γιατρός. 

ο Άγιος Ορέστης γεννήθηκε, έζησε και μαρτύρησε την εποχή, που αυτοκράτορας της Ρώμης ήταν ο σκληρός και παρανοϊκός Διοκλητιανός, ο οποίος είχε εξαπολύσει έναν αδυσώπητο διωγμό εναντίον των χριστιανών το 303 μ.Χ. Ο νεαρός Ορέστης διακήρυττε με θάρρος, ότι ο μόνος αληθινός Θεός είναι ο Εσταυρωμένος και Αναστημένος Ιησούς. Το φλογερό κήρυγμα παρακίνησε πολλούς στο να ασπασθούν τον Χριστιανισμό και να εγκαταλείψουν τη θρησκεία των ειδώλων. 

Όταν ο ηγεμόνας της περιοχής Μάξιμος πληροφορήθηκε, ότι ο Ορέστης κηρύττει τον Χριστιανισμό, διέταξε να τον συλλάβουν και να τον φέρουν μπροστά του.  Ο Μάξιμος προσπάθησε με υποσχέσεις και πλούσια δώρα να τον πείσει και να προσκυνήσει τα άψυχα είδωλα. Οι προσπάθειες όμως του ηγεμόνα έμειναν άκαρπες και μία σειρά από φρικτά βασανιστήρια περίμεναν το νεαρό Ορέστη. Αρχικά τον γύμνωσαν και τον μαστίγωσαν αλύπητα. Στη συνέχεια τον έριξαν στη φυλακή για επτά ημέρες χωρίς φαγητό με την ελπίδα, ότι θα άλλαζε γνώμη. 

Μέσα στη φυλακή η πίστη του νεαρού Ορέστη ενισχύθηκε τόσο πολύ, ώστε εξόργισε ακόμα περισσότερο τον Μάξιμο. Τότε έδωσε διαταγή να τον οδηγήσουν μπροστά σε ειδωλολατρικό ναό για να συμμετάσχει σε θυσίες σε ψεύτικους θεούς. Γιατί, του είπε ο ηγεμόνας Μάξιμος, αρνείσαι να ασπαστείς τη λατρεία που με τόση ευλάβεια ακολουθούν οι σεπτοί μας αυτοκράτoρες; Ο Ορέστης δεν δίστασε να του απαντήσει με θάρρος ότι ήταν πρόθυμος υπήκοος σε ότι αφορούσε τα πολιτικά και επίγεια πράγματα. Εκτός αυτών όμως δεν του ήταν δυνατόν να παραδεχτεί κανέναν άλλον αυτοκράτορα, πέρα από τον αληθινό Θεό. Ο αγωνιστής και μάρτυς του Χριστού έμεινε σταθερός στην πίστη του και προσευχόμενος, συνέτριψε ολοσχερώς τα άψυχα είδωλα.

Βλέποντας ο τύραννος το ακλόνητο φρόνημα του νεαρού Ορέστη διέταξε να τρυπήσουν τους αστραγάλους με πυρωμένα καρφιά, να περάσουν αλυσίδες από τις τρύπες που θα άνοιγαν με τα καρφιά και στη συνέχεια να τον δέσουν πίσω από ένα άγριο και αφηνιασμένο άλογο. Το ζώο αφέθηκε ελεύθερο και άρχισε να τρέχει ασταμάτητα και με δυνατό καλπασμό, σέρνοντας τον Ορέστη πάνω σε ανώμαλο και πετρώδες έδαφος και σε απόσταση είκοσι μιλίων. Ο νεαρός μάρτυς του Χριστού, αιμόφυρτος και τραυματισμένος θανάσιμα, παρέδωσε το πνεύμα στον Ουράνιο Πατέρα στις 10 Νοεμβρίου του 304 μ.Χ. κερδίζοντας τον αμάραντο στέφανο της αγιότητας και χαρίζοντας στα σημερινά νιάτα της πατρίδας μας ένα λαμπρό και δυναμικό παράδειγμα τόλμης και αγωνιστικότητας, ακμαίου φρονήματος και σταθερής πίστης στον ένα και αληθινό Θεό.΄

Το λείψανο του Αγίου ρίχθηκε στο ποτάμι, αλλά ευσεβείς χριστιανοί το περισυνέλεξαν και το τοποθέτησαν στον περικαλλή ναό, που ανήγειραν προς τιμήν του στα Τύανα, ενώ πολλοί ήταν εκείνοι, που θεραπεύτηκαν από τη θαυματουργική επέμβαση του Αγίου. Η φήμη των αναρίθμητων θαυμάτων του Αγίου και η συρροή πλήθους προσκυνητών οδήγησαν στην ίδρυση μοναστηριού γύρω από το ναό, αλλά και στην ανέγερση μεγαλοπρεπούς ναού επ΄ ονόματι του Αγίου στην Κωνσταντινούπολη.

Ο τιμώμενος στις 10 Νοεμβρίου Άγιος ένδοξος μάρτυς Ορέστης υμνείται και γεραίρεται ως γενναίος και αήττητος στρατιώτης του Χριστού και μέσα από την ασματική του ακολουθία, την οποία εποίησε το 1904 μ.Χ. στο Άγιο Όρος ο αείμνηστος μουσικολογιώτατος π. Χρυσόστομος Λαυριώτης (1856 – 1908 μ.Χ.).

Φορητή εικόνα του Αγίο Ορέστη κοσμεί το τέμπλο στον ιερό πανεπιστημιακό ναό του Αγίου Αντίπα στο Γουδή Αθηνών, ο οποίος ανεγέρθηκε το 1974 μ.Χ. προς τιμήν του προστάτου Αγίου των οδοντιάτρων με την προτροπή και συμβολή του αοιδίμου διαπρεπούς επιστήμονος Ορέστου Λουρίδη. 

Περικαλλές παρεκκλήσιο επ’ ονόματι του Αγίου ένδοξου μάρτυρος Ορέστου έχει ανεγερθεί στην όμορφη παραθαλάσσια περιοχή Πέρρη του χωριού Σκουραίικα της ακριτικής και ιστορικής νήσου Σάμου. Τα θυρανοίξια του ναού, ο οποίος ανεγέρθηκε το 2007 τελέσθηκαν από τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Σάμου, Ικαρίας και Κορσεών κ. Ευσέβιο την Κυριακή 16 Αυγούστου 2009 μ.Χ.

Λειτουργικά Κείμενα

Ἀπολυτίκιον

Ἦχος α’. Τοῦ λίθου σφραγισθέντος.

(ακούτε εδώ)

Χριστὸν ὁμολογήσας ἐπὶ τῶν ἀσεβούντων, εἰδωλομανίας τὸ θράσος καθεῖλες Ἀθλοφόρε, καὶ δόξης ἐγένου κοινωνός, ἀγῶνας πολυτρόπους ἐνεγκῶν διὰ τοῦτο σὲ Ὀρέστα ὡς νικητήν, τιμῶντες σοὶ ἐκβοῶμεν δόξα τῷ παρασχόντι σοι ἰσχύν, δόξα τῷ σὲ στεφανώσαντι, δόξα τῷ ἐνεργούντι διὰ σοῦ, πάσιν ἰάματα.

Κοντάκιον

 Ἦχος β’. Τοῖς τῶν αϊμάτων σου.

Τό ἐν ἀθλήσει σου Μάρτυς ἀήττητον, ὁ ἀθλοθέτης Χριστός προσδεξάμενος, ζωῆς σοι τόν στέφανον δέδωκε, καί ἰαμάτων τήν θείαν ἐνέργειαν, Ὀρέστα, ὁ μόνος φιλάνθρωπος.

Μεγαλυνάριον

Ἄρμα φωτοφόρον καί λογικόν, Ὀρέστα ὡράθης, τῆς Τριάδος τῆς παντουργοῦ. Ὅθεν ὑπ’ ἀλόγων, συρόμενος ἰθύνθης, πρός τάς ὑπερκοσμίους, αὐλάς γηθόμενος.

Αγιογραφίες / Φωτογραφίες

Άγιος Ορέστης

Άγιος Ορέστης

Άγιος Ορέστης - Γεωργία Δαμικούκα© (http://www.tempera.gr)

Ο Ιερός Ναός του Αγίου Ορέστου στην περιοχή Πέρρη του χωριού Σκουραίικα της νήσου Σάμου

Πηγές

• Ορθόδοξος Συναξαριστής - www.saint.gr
• Άρθρο Αριστείδη Γ. Θεοδωρόπουλου, Εκπαιδευτικού στην ιστοσελίδα του Ιερού Μητροπολιτικού Ναού Αγίου Γεωργίου Παραλιμνίου Κύπρου www.agiosgeorgiosparalimniou.org.cy και στην ιστοσελίδα Πεμπτουσία www.pemptousia.gr