Άγιος Βίκτωρ ο Μεγαλομάρτυρας
Ημερομηνία Εορτής
11 Νοεμβρίου
Τύπος Εορτής
Σταθερή. Εορτάζει 11 Νοεμβρίου εκάστου έτους.
Βιογραφία
Οὐ δειλιῶν ἦν οὐδὲ Βίκτωρ πρὸς ξίφος,
Πᾶσαν μακρὰν που καρδίας θεὶς δειλίαν.
Ο Άγιος Βίκτωρ ανήκει στο μαρτυρικό χορό, ο οποίος με το αίμα του πότισε το ζωηφόρο δένδρο της χριστιανικής πίστης τον δεύτερο αιώνα μετά Χριστόν, όταν βασιλιάς ήταν ο Αντωνίνος (160 μ.Χ.).
Κατά τη διάρκεια της βασιλείας, λοιπόν, του Ρωμαίου αυτοκράτορα Αντωνίνου, ο στρατιώτης Βίκτωρ, πιστός στον Κύριο μας Ιησού Χριστό, ομολόγησε ανοιχτά την πίστη του.
Οι υπηρεσίες του υπέρ του Ευαγγελίου, είχαν σαν στάδιο την Ιταλία. Πήγαινε ο Βίκτωρ σε πόλεις και χωριά και έσπερνε τον λόγο της σωτηρίας, μιλώντας στον κόσμο για τον Λόγο του Θεού, με το κοινό να χαίρεται να τον ακούει και στη συνέχεια να τον ακολουθεί στην Χριστιανική Πίστη. Για τις δράσεις του αυτές που μιλούσε στον κόσμο για τον Θεάνθρωπο Χριστό και τους ανθρώπους τους έβγαζε από την πλάνη των ειδώλων και τους οδηγούσε στον Έναν και Μοναδικό Αληθινό Θεό, τον Τριαδικό Θεό, ο διοικητής Σεβαστιανός τον κάλεσε και διέταξε να προσφέρει θυσία στα είδωλα. Ο Άγιος Βίκτωρ απάντησε ότι υπηρετεί τον Ουράνιο Βασιλιά και δεν θα εκτελέσει την εντολή ενός θνητού βασιλιά. Μετά από σφοδρά βασανιστήρια, μεταξύ των οποίων ήταν της τοποθέτησής του σε καμίνι και δηλητηρίασής του, ο Άγιος δεν λύγισε και παρέμενε αβλαβής, γεγονός που οδήγησε στη μεταστροφή ενός μάγου στον Χριστιανισμό.
Επειδή δεν λύγισε ο Άγιος Βίκτωρ και έμεινε ακλόνητος και δυνατός, σαν βράχος διαμαντένιος, στην πίστη του στον Χριστό, οι σκληροί βασανιστές του του έβγαλαν τα μάτια και στην συνέχεια τον κρέμασαν με το κεφάλι προς τα κάτω και τον έγδαραν ζωντανό.
Ο Άγιος Βίκτωρ, παραμένοντας ζωντανός, θεράπευσε τους στρατιώτες που είχαν τυφλωθεί από τον τρόμο.
Έτσι παρέδωσε τη γενναία και άγια ψυχή του, προφητεύοντας πριν τον θάνατο των βασανιστών του. Μετά τον θάνατό του, από το σώμα του ρέει γάλα αναμεμειγμένο με αίμα, οδηγώντας πολλούς στην πίστη.
Μια γυναίκα, με το όνομα Στεφανία, βλέποντας τα στεφάνια που στάλθηκαν από τον ουρανό, δοξολόγησε τον μάρτυρα και συνελήφθη. Αρνήθηκε να απαρνηθεί τον Χριστό και διαμελίστηκε. (☦ Αγία Στεφανίδα όπου εορτάζει 11 Νοεμβρίου - ο βίος της εδώ).
O Βίος του Αγίου Μάρτυρος Βίκτορος από τον Συναξαριστή του Αγίου Νικοδήμου
Οὗτος ὁ Ἅγιος ἐμαρτύρησεν εἰς τοὺς χρόνους τοῦ βασιλέως Ἀντωνίνου, ἐν ἔτει ρξ΄ [160], καὶ δουκὸς Σεβαστιανοῦ ἐν τῇ Ἰταλίᾳ. Ἐπειδὴ δὲ ἠναγκάσθη νὰ ἀρνηθῇ τὸν Χριστόν, καὶ δὲν ἐπείσθη, πρῶτον μέν, ἐτζάκισαν τοὺς δακτύλους του. Ἔπειτα δέ, τὸν ἔβαλαν μέσα εἰς ἕνα ἀναμμένον καμίνι, εἰς τὸ ὁποῖον μείνας τρεῖς ἡμέρας, εὐγῆκεν ἀβλαβής. Ἔπειτα ἀναγκάσθη νὰ πίῃ θανατηφόρα φαρμάκια. Ἐπειδὴ δὲ αὐτὰ ἔμειναν ἀνενέργητα καὶ δὲν τὸν ἔβλαψαν, διὰ τοῦτο ὁ ταῦτα συγκεράσας φαρμακοποιός, προσῆλθεν εἰς τὸν Χριστὸν καὶ ἐπίστευσε. Μετὰ ταῦτα ἀνασπῶσιν αὐτοῦ τὰ νεῦρα. Καὶ κατακαίουσιν αὐτὸν μὲ βρασμένον ἔλαιον. Ἔπειτα ἀνάγκασαν αὐτὸν νὰ πίῃ σκόνιν ἀνακατωμένην μὲ ξύδι, εἶτα εὐγάνουσι τοὺς ὀφθαλμούς του καὶ κρεμῶσιν αὐτὸν κατακέφαλα εἰς τριῶν ἡμερῶν διάστημα. Ὕστερον εὐγάνουσι τὸ δέρμα του. Καὶ ἔτζι μὲ τὰ τοιαῦτα βάσανα, παραδίδει τὴν ψυχήν του εἰς χεῖρας Θεοῦ ὁ γενναιότατος τούτου ἀγωνιστής.
Εκκλησίες αφιερωμένες στον Άγιο Βίκτωρα
Ιερός Ναός Αγίων Μηνά, Βίκτωρος και Βικεντίου στη Θεσσαλονίκη
Ο Άγιος Βίκτωρ είναι προστάτης του Ιερού Ναού μαζί με τους Αγίους Μηνά και Βικέντιο και όλοι μαζί εορτάζουν στις 11 Νοεμβρίου.
Ιστορία του Ναού
Θεωρείται ένας εκ των αρχαιοτέρων Ναών της Θεσσαλονίκης. Χρονολογείται από το 5ο μ.Χ. αιώνα. Παρά τις ανοικοδομήσεις λόγω των πυρκαγιών που υπέστη, δεν έχασε το αρχικό του σχέδιο. Οι δύο κίονες οι οποίοι βρίσκονται στην στοά του Νάρθηκα (Κεντρική είσοδος του Ναού), η διαρρύθμιση του Ναού, τα περίφημα γλυπτά παλαιοχριστιανικά κιονόκρανα της Βασιλικής του Αγίου Μηνά, όπως αναγράφονται και φυλάσσονται στο Βυζαντινολογικό Μουσείο των Αθηνών, αλλά και το Βάθρο του Δεσποτικού, ευρισκόμενο στο Ιερό Βήμα του Ναού, αποτελούν την καλύτερη απόδειξη. Η τελευταία ανοικοδόμηση του Ναού έγινε το έτος 1852 μ.Χ., όπως αποδεικνύεται από εντοιχισμένη επιγραφή πάνω από την κύρια είσοδο του Ναού. Όπως διαπιστώνεται από διάφορες πηγές ο Ιερός Ναός του Αγίου Μηνά χρησιμοποιήθηκε στην αρχή ως Μοναστήρι. Εδώ μόνασε ο ‘Άγιος Γρηγόριος ο Δεκαπολίτης τον 9ο αιώνα μ.Χ.
Κατά το έτος 1979 μ.Χ. κατά την διάρκεια εργασιών για την αποκατάσταση των ζημιών από το μεγάλο σεισμό του έτους 1979 μ.Χ. (20/6/1978) απεκαλύφθη ημιυπόγειος θολωτή κρύπτη (οστεοφυλάκιο), παραπλεύρως του Ιερού Βήματος, εντός της οποίας βρέθηκαν πλήθος κιβωτίων (20 περίπου) τα οποία περιείχαν ανθρώπινα οστά. Σε πολλά κιβώτια τα οστά ήταν περιτυλιγμένα με επιτραχήλια και έξω των κιβωτίων αναγραφόταν “Ιερομοναχος …. Τάδε” ή “Μοναχός …. Τάδε“. Τα οστά (λείψανα) αυτά, με τη φροντίδα του μακαριστού Παναγιωτάτου Μητροπολίτου Θεσσαλονίκης κ. Παντελεήμονος του Β, τοποθετήθηκαν σε καινούρια κιβώτια και φυλάσσονται εντός του Παρεκκλησίου του Ναού.
Τέλος σε πλείστα συγγράμματα ξένων και ημετέρων αναφέρεται ο ‘Άγιος Μηνάς ως καμένο Μοναστήρι. “Γιαννίκ Μοναστήρ μαχα λε” (γειτονιά του καμένου Μοναστηριού). Σε πέντε τουλάχιστον ημερομηνίες αναφέρεται ότι κατεστράφη από πυρκαγιές, σε μία μάλιστα αναφέρεται ότι είχε και επιβλητικό τρούλο, ο οποίος ήταν ορατός από την θάλασσα. Κατά την διάρκεια της τουρκοκρατίας δεν μεταβλήθηκε σε τέμενος (τζαμί) από τους Τούρκους. Ίσως επειδή βρισκόταν στο άκρο της πόλης και φοβόντουσαν τους διαφόρους κακοποιούς. Για το λόγο αυτό η Ελληνική κοινότητα είχε δημιουργήσει στο γυναικωνίτη του Ναού κρυφό νοσοκομείο, στο οποίο νοσηλεύονταν οι τραυματίες Μακεδονομάχοι (μαρτυρία Αλεξάνδρου Σκλαβούνου).
Πίσω από την Αγία Τράπεζα, βρίσκεται πέτρινος αρχιερατικός άμβωνας, επί του οποίου, κατά την παράδοση, ανήλθε και μίλησε προς τους Θεσσαλονικείς ο Απόστολος Παύλος, κατά την δεύτερη επίσκεψη του στην Θεσσαλονίκη. Τον βράχο αυτό αργότερα οι Χριστιανοί τον λόξευσαν και χάραξαν πάνω του διάφορα παλαιοχριστιανικά σύμβολα. Επίσης η παράδοση αναφέρει ότι στο χώρο που βρίσκεται σήμερα ο Ιερός Ναός ήταν η κατοικία του Αγίου Ιάσωνος. Ο Άγιος Ιάσων είναι αυτός ο οποίος υποδέχθηκε τον Απόστολο Παύλο στη Θεσσαλονίκη και ο οποίος έδωσε αρκετά χρήματα στους Ιουδαίους και απέλυσαν τον Παύλον και τον Σίλαν.
Ο Ιερός Ναός του Αγίου Μηνά διετέλεσε και Μητροπολιτικός Ναός. Εις αυτόν έγινε και η δοξολογία κατά την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης υπό του τότε Μητροπολίτου Θεσσαλονίκης μακαριστού κ. Γενναδίου, ενώπιον του στρατηλάτη και ελευθερωτή διαδόχου Κωνσταντίνου. Το παραθρόνιο στο οποίο εκάθησε ο διάδοχος βρίσκεται στην αίθουσα (Μουσείο). Ο Ιερός Ναός του Αγίου Μηνά, κατά τη διάρκεια της τουρκοκρατίας υπήρξε κέντρο φιλανθρωπίας και μεγάλης προσφοράς προς την Ελληνική εθνική παιδεία, αφού όπως αναφέρεται στη λογοδοσία των εκκλησιαστικών συμβουλίων της εποχής εκείνης, όλα τα έσοδα του ναού διατίθεντο, σχεδόν για την λειτουργία των Ελληνικών σχολείων. Κατά γενική ομολογία ο Ιερός Ναός του Αγίου Μηνά αποτελεί μοναδικό κόσμημα από άποψη βασιλικού ρυθμού και σύνδεσμο εθνικών πόθων και οραματισμών κατά την μακραίωνη ιστορική πορεία και εξέλιξη της Θεσσαλονίκης και ειδικότερα της Μακεδονίας. Και τέλος από αρχαιολογικής απόψεως ως παλαιοχριστιανικό μνημείο, συγκαταλέγεται μεταξύ των αξιολογότερων μνημείων της Θεσσαλονίκης. Στην είσοδο του Ναού απαγχονίστηκε από τους Τούρκους στις 28/7/1777 ο Άγιος Νεομάρτυρας Χριστόδουλος ο εκ Κασσάνδρας Χαλκιδικής, ένεκα της μεγάλης του προσφοράς προς την Εκκλησία και το Έθνος.
Μητροπολιτικός και Καθεδρικός Ναός Αγίων Βικτώρων στη Χίο
![]() |
| Ιερός Μητροπολιτικός Ναός Αγίων Μηνά, Βίκτωρος και Βικεντίου Χίου |
Στο κέντρο της πόλεως Χίου δεσπόζει μεγαλόπρεπος ο επ' ονόματι των Αγίων ενδόξων Μαρτύρων Μηνά, Βίκτωρος και Βικεντίου Ιερός Μητροπολιτικός Ναός της μυροβόλου και αγιοτόκου νήσου Χίου, ο οποίος άρχισε να ανεγείρεται το 1886 μ.Χ. και αποπερατώθηκε το 1888 μ.Χ.
Στη θέση του σημερινού περικαλλούς Μητροπολιτικού Ναού υπήρχε μονύδριο, δηλαδή μικρό μοναστήρι, το οποίο ανεγέρθηκε κατά την περίοδο της Γενουατοκρατίας (1346-1566 μ.Χ.) και ήταν αφιερωμένο στη μνήμη των τριών συνεορταζομένων στις 11 Νοεμβρίου Αγίων ενδόξων μαρτύρων Μηνά, Βίκτωρος και Βικεντίου. Ο πρώτος αυτός ιερός ναός, ο οποίος στον Λατινικό Κώδικα αναφέρεται ως «TEMPLUM S. VICTORES IN APLOTARIA», ήταν τρίκλιτος ναός βασιλικού ρυθμού, όπου τα τρία κλίτη του ήταν χωρισμένα με κίονες από πορφυρίτη και οφίτη, οι δε τοίχοι του εκοσμούντο με τοιχογραφίες που ιστορούσαν τη μορφή και τη ζωή διαφόρων αγίων. Ο ναός αυτός έμεινε γνωστός ως ναός των Αγίων Βικτώρων, προσωνυμία που διατηρήθηκε μέχρι σήμερα, αφού ο ευσεβής χιακός λαός αποκαλεί από κοινού τους τρεις ενδόξους μάρτυρες Μηνά, Βίκτωρα και Βικέντιο «Αγίους Βίκτωρες», τους οποίους και θεωρεί ως πολιούχους της νήσου Χίου. Ο ναός αποτέλεσε μνημείο αρχιτεκτονικού και καλλιτεχνικού θαυμασμού από επιφανείς περιηγητές, όπως ο Murchard και ο Dallaway, ο οποίος το 1794 μ.Χ. γράφει «ότι ο ναός είναι άξιος ιδιαιτέρας μνείας, σχήματος ελληνικού σταυρού με νάρθηκα και δύο πτέρυγας, διαχωριζομένας υπό κιόνων πορφυρών και πρασίνων». Στο μονύδριο των Αγίων Βικτώρων συστάθηκε και περιώνυμο σχολείο, το οποίο ιδρύθηκε το 1660 ή 1665 μ.Χ. και πήρε την ονομασία «Φροντιστήριον του Αγίου Βίκτωρος». Σ΄ αυτό χρημάτισε πρώτος διδάσκαλος ο Χίος ιερομόναχος Γαβριήλ Προσωψάς, ενώ υπηρέτησαν ως διδάσκαλοι και άλλοι διακεκριμένοι ιερομόναχοι.
![]() |
| Άγιοι ένδοξοι Μάρτυρες Μηνάς, Βίκτωρ και Βικέντιος |
Το 1822 μ.Χ. το μονύδριο των Αγίων Βικτώρων πυρπολήθηκε από τους Τούρκους και καταστράφηκε ολοσχερώς. Το 1838 μ.Χ. ανοικοδομήθηκε νέος ιερός ναός στη θέση του προϋπάρχοντος καταστραφέντος ναού με απόφαση του τότε Μητροπολίτου Χίου Κοσμά (1837-1839 μ.Χ.), ο οποίος το 1839 μ.Χ. και κατόπιν επιμόνου αιτήματός του τον καθιέρωσε και τον ανακήρυξε ως μητροπολιτικό ναό της Χίου, αφού μετά την καταστροφή του 1822 μ.Χ. υπήρχε «ολοτελής έλλειψις από εκκλησίαν διά μητρόπολιν». Ο νέος ναός αφιερώθηκε και πάλι στους Αγίους Βίκτωρες και οικοδομήθηκε σε ρυθμό βασιλικής. Σ’ αυτόν τον ιστορικό ναό ήχησε για πρώτη φορά στην περίοδο της Τουρκοκρατίας καμπάνα. Το αξιομνημόνευτο αυτό γεγονός έλαβε χώρα παρά την αυστηρή απαγόρευση των Τούρκων τη νύχτα του Πάσχα του έτους 1840 μ.Χ. και επί των ημερών του Μητροπολίτου Χίου Σωφρονίου (1835 -1855μ.Χ.).
Πολλά και σημαντικά ιστορικά γεγονότα διαδραματίστηκαν στη μακρόχρονη ιστορική και πνευματική πορεία του Ιερού Μητροπολιτικού Ναού των Αγίων Βικτώρων Χίου. Έτσι στις 15 Ιανουαρίου 1877 μ.Χ. ο κατά κόσμον Αναστάσιος Κεφαλάς, ο και μετέπειτα θαυματουργός Άγιος Νεκτάριος Μητροπολίτης Πενταπόλεως (1846 -1920 μ.Χ.), χειροτονήθηκε Διάκονος στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό της Χίου λαμβάνοντας το όνομα Νεκτάριος. Στο σημείο αυτό αξίζει να αναφερθεί ότι ο Άγιος Νεκτάριος είχε διδάξει ως δημοδιδάσκαλος για επτά χρόνια στο χωριό Λιθί της Χίου και στις 7 Νοεμβρίου 1876 μ.Χ. είχε καρεί μοναχός στην περιώνυμη Νέα Μονή της Χίου λαμβάνοντας το όνομα Λάζαρος. Μέχρι σήμερα φυλάσσεται αρχιερατική στολή του Αγίου Νεκταρίου ως πολύτιμος πνευματικός θησαυρός μέσα σε ιδιαίτερη προθήκη στον Μητροπολιτικό Ναό της Χίου. Αξιοσημείωτο είναι επίσης και το γεγονός ότι ο Ιερός Μητροπολιτικός Ναός των Αγίων Βικτώρων αποτελεί μέχρι σήμερα το εθνικό σύμβολο του ευσεβούς χιακού λαού και την πνευματική κολυμπήθρα του εθνικού αναβαπτισμού των απανταχού της Γης Χίων. Μέσα σ’ αυτόν και μετά από 512 χρόνια σκλαβιάς, τελέσθηκε στις 11 Νοεμβρίου 1912 μ.Χ., ημέρα εορτασμού της μνήμης των πολιούχων της νήσου Χίου Αγίων ενδόξων μαρτύρων Μηνά, Βίκτωρος και Βικεντίου, η επίσημη επινίκια Δοξολογία για την απελευθέρωση της πόλεως και της νήσου Χίου από τον οθωμανικό ζυγό προεξάρχοντος του τότε Μητροπολίτου Χίου Ιερωνύμου Γοργία (1908 -1931 μ.Χ.). Έκτοτε η 11η Νοεμβρίου αποτελεί για τη μυροβόλο και αγιοτόκο νήσο Χίο επίσημη τοπική αργία λόγω της διπλής εθνικοθρησκευτικής εορτής, κατά την οποία συνεορτάζονται οι πολιούχοι της Χίου Άγιοι Βίκτωρες και τα Ελευθέρια της νήσου. Μάλιστα τον Νοέμβριο του 1990 μ.Χ. ο Μητροπολιτικός Ναός της Χίου εξέδωσε τη χειρόγραφη Ακολουθία των Αγίων ενδόξων μαρτύρων Μηνά, Βίκτωρος και Βικεντίου, η οποία είχε καλλιγραφηθεί από Χίους Αγιορείτες Μοναχούς της Ιεράς Ιβηρητικής Σκήτης του Τιμίου Προδρόμου το 1908 μ.Χ. και είχε αφιερωθεί στον επ’ ονόματι των τριών Αγίων Ιερό Μητροπολιτικό Ναό της Χίου.
Ἀπολυτίκιον
Ήχος δ'. Ταχύ προκατάλαβε.
Τρισάριθμον σύνθημα, των αθλοφόρων Χριστού, υμνήσωμεν άσμασι, χαριστηρίοις πιστοί, Μηνάν τον αοίδιμον, Βίκτωρα τον γενναίον, και Βικέντιον θείον, πλάνην την των ειδώλων, καταργήσαντας πίστει. Αυτών ταις ικεσίαις, Χριστέ ο Θεός, σώσον τας ψυχάς ημών.
Έτερον Ἀπολυτίκιον (Κατέβασμα)
Ἦχος δ’. Ταχὺ προκατάλαβε.
Tρισάριθμον σύνταγμα τῶν ἀθλητῶν τοῦ Χριστοῦ συμφώνως τιμήσωμεν ὡς καθαιρέτας ἐχθροῦ, Μηνᾶν τὸν ἀοίδημον, Βίκτωρα τὸν γενναῖον καὶ Βικέντιον ἅμα, τούτοις συνευφημοῦντες στεφανίδα τὴν θείαν. Αὐτῶν, Χριστέ, ἱκεσίαις πάντας ἐλέησον.
Αγιογραφίες / Φωτογραφίες
Πηγές
- Ορθόδοξος Συναξαριστής - www.saint.gr
- Κανάλι Youtube - Apolitikia - Ψάλλει ο αρχ. π. Νικόδημος
- Κανάλι Youtube - Ορθόδοξος Λόγος
- Ιστοσελίδα Athos Guide - Άρθρο με τίτλο "Άγιος Βίκτωρ ο Μεγαλομάρτυρας και η Αγία Στεφανίδα"
- Άρθρο Κωνσταντίνου Ζαγγανά, Θεολόγου και Βικτωρίας Σιόλη, Παιδαγωγού με τίτλο "Οι Άγιοι Μηνάς, Βίκτωρας και Βικέντιος. Οι γενναίοι αθλοφόροι μάρτυρες του Χριστού!" στην ιστοσελίδα Πεμπτουσία - www.pemptousia.gr
- Ιστοσελίδα Κοινωνία Ορθοδοξίας - www.koinoniaorthodoxias.org
- Άρθρο εκπαιδευτικού Γ. Θεοδωρόπουλου με τίτλο "Ο μεγαλοπρεπής Μητροπολιτικός Ναός της Χίου με την εκατόχρονη και πλέον ιστορική πορεία και πνευματική προσφορά" στην ιστοσελίδα της Ιεράς Μητρόπολης Χίου, Ψαρών και Οινουσών - www.imchiou.gr



















Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου